‘Ervaren kracht’ Attje Kuiken moet blunders voorkomen

Partij van de Arbeid

De Tweede Kamerfractie van de PvdA koos maandag Attje Kuiken tot voorzitter. ‘Geen droombaan’, vindt Kuiken zelf.

Attje Kuiken volgt Diederik Samsom op als fractieleider. Foto David van Dam

Het eendrachtig gestamp van de voeten was door het plafond van de PvdA-burelen op het Binnenhof te horen. Maandagmiddag koos de Tweede Kamer-fractie van de PvdA daar haar nieuwe voorzitter, de opvolger van de vrijdag opgestapte Diederik Samsom: Attje Kuiken.

Kuikens benoeming was geen verrassing; ze was al vicevoorzitter van de fractie. En na de lijsttrekkersverkiezing tussen Samsom en uiteindelijke winnaar Lodewijk Asscher was er binnen de PvdA duidelijk geen behoefte aan nóg een leiderschapsstrijd. Er hadden zich geen tegenkandidaten voor Kuiken gemeld. Dat zij als vicevoorzitter is gewend brandjes te blussen, is een voordeel.

De 39-jarige Kuiken zit sinds 2006 in de Tweede Kamer, en voert onder meer het woord over asiel en migratie. De afspraken over ‘bed, bad en brood’ dus, onderwerpen die zowel binnen de PvdA, als in de regeringscoalitie met de VVD geregeld voor spanning zorgen. En het kinderpardon, dat de PvdA in het regeerakkoord met die VVD kreeg, maar dat volgens de achterban niet ruimhartig genoeg is.

Kuiken zocht naar een compromis en diende begin dit jaar samen met Linda Voortman van GroenLinks een initiatiefwet in: een asielkind moet voortaan een verblijfsvergunning kunnen krijgen als het aantoonbaar in het belang van het kind is – en niet alleen de ouders. Dat is kenmerkend voor de nieuwe PvdA-fractievoorzitter: ze trapt publiekelijk geen bonje, maar voert liever op de achtergrond constructief overleg.

Bevreemding

Alleen wekt die zucht naar het zoeken van draagvlak soms bevreemding op. Zo stemde Kuiken tegen een motie van GroenLinks om een ‘luchtbrug’ in te stellen tussen Europa en Turkije om vluchtelingen te hervestigen. Een plan dat ’s ochtends door Diederik Samsom nog in de Volkskrant was gelanceerd, maar in de Tweede Kamer dus werd afgeschoten door diens eigen partij. De motie van Kuiken sprak niet meer over die luchtbrug, maar louter over „een evenwichtig akkoord met Turkije”. Zo kon een meerderheid van het parlement – ook coalitiegenoot VVD - zich erin vinden. Maar het beeld van een partij die een eigen plan niet steunt, bleef hangen.

Een droombaan zou Kuiken het fractievoorzitterschap niet noemen, zei ze maandag. Het is dan ook een lastige klus: in de zes weken – exclusief reces – dat deze Tweede Kamer nog zit, zullen alle andere fractievoorzitters zich gaan warmlopen voor de verkiezingscampagne. Tussen het verbale geweld wordt het lastig opvallen voor de relatief onbekende Kuiken.

Maar ze moet vooral voorkomen dat de fractie vóór de verkiezingen nog blunders maakt. Ze herhaalde meerdere malen dat zij „samen met Lodewijk op weg naar een mooie campagne” ging. De uitdaging voor de komende tijd is eveneens „een mooie campagne” en ook nog „een mooie uitslag” bij de verkiezing in maart. In de Peilingwijzer, het gewogen gemiddelde van vijf peilingen, staat de PvdA op 11 tot 15 zetels. Op dit moment heeft zij er 35.

Om het ‘eggie’

De partij is „strijdlustig”, beweerde lijsttrekker Lodewijk Asscher. Normaal is hij als minister niet aanwezig bij fractievergaderingen, maar nu was hij er voor de gelegenheid wel. Het leek hem „een goed moment bij te praten na alles was er is gebeurd”. Van verdeeldheid in een kamp-Samsom en kamp-Asscher was geen sprake: „Nu gaat het over de toekomst van Nederland.” En: „Nu gaat het om het ‘eggie’.” Kuiken noemde hij „een ervaren kracht”.