Column

De supermarkt zonder kassa

schrijft over de laatste ontwikkelingen in tech. Zoals Amazon Go, de supermarkt zonder kassa, maar mét een volautomatisch afreken- en surveillancesysteem.

Amazon is al de grootste webwinkel ter wereld, maar het wil nu ook de grootste supermarkt worden. Daar zit groei in: in Amerika wordt van alle retailinkomsten nog geen tien procent binnengehaald via internet. Het Amerikaanse bedrijf ontwikkelde in vier jaar tijd Amazon Go, een winkel zonder kassa, waarin je volautomatisch afrekent via een ingenieus surveillancesysteem.

In 1997 patenteerde Amazon het ‘1-Click Ordering’-recept: als de webwinkel eenmaal je adres en betaalmethode wist, was bestellen een kwestie van op één knop klikken. Nu bedacht het de kreet ‘Just Walk Out’. Een video lichtte vorige week een tipje van de sluier op: je komt binnen door een poortje en scant je telefoon met een QR-code, alsof je incheckt op het station. Je pakt uit de schappen wat je nodig hebt en wandelt naar buiten. Het systeem werkt met camera’s, bluetooth-scanners, radar-sensoren en rfid-tags (de radiochips waarmee bijvoorbeeld kledingwinkels hun voorraad beveiligen). De software houdt bij welke artikelen je in je mandje stopt en rekent elektronisch af zodra je de winkel uitloopt.

Amazon Go heeft geen kassamedewerkers, maar de schappen moeten wel door mensen bijgevuld worden. Ook beveiliging aan de ingang kan geen kwaad. Ik weet niet of Amazon-baas Jeff Bezos zelf zijn boodschappen doet, maar hij zou eens bij de Jumbo bij mij om de hoek langs moeten komen. Daar staan elke doordeweekse dag tussen 11.00 uur en 13.00 uur twee bewakers bij de deur. Zij zorgen ervoor dat alle scholieren die in hun lunchpauze Red Bull en chips inslaan, hun rugzak afdoen. Anders zijn die schappen zo leeg, en de kassa ook.

Ik moet ook denken aan de kantine van mijn middelbare school, waar de conciërge een zelfservice-winkeltje had ingericht. Je kon er koeken en snoep kopen. Hoewel, kopen… Vooral in de uurtjes dat de conciërge het gras stond te maaien, werd zijn winkeltje goed bezocht. Je gooide een stuiver in de kassa, pakte een gevulde koek en nam twee kwartjes wisselgeld mee. Just walk out.

Amazon Go is al deels werkelijkheid. Kijk maar naar de zelfscankassa’s van de AH to go, of de onbemande supermarkt in het Zweedse plaatsje Viken, waar het publiek met een smartphone afrekent. Maar Amazon gaat verder. Het spant een web van technologie om klanten, om hun behoeftes beter te profileren. Je dagelijkse boodschappen moeten zo voorspelbaar worden als de boeken waarbij Amazon een rijtje aanraders oplepelt.

Alle denkbare surveillancemethoden worden ingezet, inclusief gezichtsherkenning. Amazon Go registreert zelfs je verborgen verlangens: de boodschappen die je in een impuls pakt en later toch weer terug legt. Daarmee verdwijnt het laatste voordeel van de gewone winkel, waarin je nog anoniem langs de schappen kunt dwalen. Zodra je bij Amazon Go een pak gevulde koeken aanraakt, ben je geen klant meer, maar een wandelende cookie in een vooruitstrevende logistieke machine.