Als Trump Taiwan inzet als troef, zal China fel reageren

Geopolitiek

De nieuwe Amerikaanse president zet mogelijk het oude ‘Eén China’-beleid op de helling. Dat leidt tot bezorgdheid in Beijing.

Donald Trump in Chinese krant. Foto AFP

China is „zeer bezorgd” over de twijfels die komend president Trump heeft over de Chinese aanspraken op Taiwan, het de facto onafhankelijke eiland dat door China wordt beschouwd als een tijdelijk afvallige provincie. Als Trump als president zich niet houdt aan het 37 jaar oude ‘Eén China-protocol’, worden de Amerikaans-Chinese relaties „zwaar beschadigd” en kan er op tal van terreinen geen sprake meer zijn van Amerikaans-Chinese samenwerking, aldus een officiële verklaring.

In een interview met Fox News maakte Trump zondag duidelijk dat hij zich afvraagt waarom de VS nog langer zijn gehouden aan de politieke bezweringsformule waarin de VS de Chinese aanspraken op Taiwan onderschrijft. Immers, zei hij, „de VS hebben veel te lijden van de Chinese muntdevaluatie, de Chinese importheffingen en de bouw van militaire forten in de Zuid-Chinese Zee”. Hij suggereerde over deze en andere zaken te willen onderhandelen en denkt daarbij Taiwan als een soort troefkaart te kunnen gebruiken.

China maakte dus meteen heel duidelijk dat over de status van Taiwan niet te onderhandelen valt, omdat hier „de Chinese soevereiniteit en territoriale integriteit in het geding is”. Hereniging van het Chinese vasteland met het sinds 1949 afgescheiden en in de praktijk onafhankelijke Chinese eiland Taiwan is hoeksteen van het binnenlandse en buitenlandse beleid. Een gevoeliger kwestie is er niet. Landen die met China relaties aanknopen en zaken doen worden gedwongen het principe van ‘één China’ te erkennen. Uit eigenbelang en omwille van de stabiliteit in Oost-Azië hebben VS-presidenten sinds Jimmy Carter zich aan de tweeslachtige formule gehouden. Hoewel de VS Taiwan niet officieel erkennen als onafhankelijk, wordt het eiland bewapend voor het geval China het beleid van vreedzame hereniging wijzigt in gewelddadige hereniging.

Een week geleden doorbrak Trump een diplomatiek taboe door te bellen met Taiwans president Tsai Ing-wen van Taiwan, het eerste contact op dit niveau sinds de jaren zestig. Hij kreeg applaus van Republikeinse partijgenoten en de Taiwan-lobby in de VS.

China deed dat telefoongesprek aanvankelijk af als een onbetekenend incident van een geopolitieke beginneling. De uitspraken zondag hebben in Beijing in hoge mate verontrust. De partijpers noemde Trump eerst een „dom kind dat opgevoed moet worden”. Nu brengt hij ‘de vrede en stabiliteit in Azië’ in gevaar.