Als Trump Taiwan inzet als troef, zal China fel reageren

China-VS

De nieuwe Amerikaanse president zet mogelijk het oude „één-China”-beleid op de helling. Dat leidt tot bezorgdheid in Beijing.

Foto AFP

China is „zeer bezorgd” over de twijfels die aankomend president Trump heeft over de Chinese aanspraken op Taiwan, het de facto onafhankelijke eiland dat door China wordt beschouwd als een tijdelijk afvallige provincie. Als Trump als president zich niet houdt aan het 37 jaar oude ‘één China’-protocol, dan worden de Amerikaans-Chinese relaties „zwaar beschadigd” en kan er op tal van terreinen geen sprake meer zijn van Amerikaans-Chinese samenwerking, aldus een harde, officiële verklaring maandag.

In een interview met Fox News maakte Trump zondag duidelijk dat hij zich afvraagt waarom de VS nog langer is gehouden aan de politieke bezweringsformule waarin de VS de Chinese aanspraken op Taiwan onderschrijft. Immers, zei hij, „de VS heeft veel te lijden van de Chinese muntdevaluatie, de Chinese importheffingen en de bouw van militaire forten in de Zuid-Chinese Zee”. Hij suggereerde dat hij over deze en andere zaken wil onderhandelen en daarbij Taiwan als een soort troefkaart denkt te kunnen gebruiken.

China maakte daarom meteen heel duidelijk dat over de status van Taiwan niet te onderhandelen valt, omdat hier „de Chinese soevereiniteit en territoriale integriteit in het geding is”. Hereniging van het Chinese vasteland met het sinds 1949 afgescheiden en in de praktijk onafhankelijke Chinese eiland Taiwan is een hoeksteen van het Chinese binnenlandse en buitenlandse beleid. Een gevoeliger kwestie is er niet in de Chinese politiek. Landen die met China relaties aanknopen en zaken doen worden gedwongen het principe van „één China” te erkennen. Uit eigenbelang en omwille van de stabiliteit in Oost-Azië hebben Amerikaanse presidenten sinds Jimmy Carter zich aan de tweeslachtige formule gehouden. Hoewel de VS Taiwan niet officieel erkent als een onafhankelijk land, wordt het eiland bewapend voor het geval China besluit het beleid van vreedzame hereniging te wijzigen in gewelddadige hereniging.

Beginneling in geopolitiek

Een week geleden doorbrak Trump een diplomatiek taboe door te telefoneren met president Tsai Ing-wen van Taiwan, het eerste contact op dit niveau sinds de jaren zestig van de vorige eeuw. Trump kreeg daarvoor veel applaus van Republikeinse partijgenoten en de zeer actieve Taiwan-lobby in de VS. China deed dat telefoongesprek aanvankelijk af als een onbetekenend incident van een beginneling in de geopolitiek. Maar de uitspraken zondag hebben in Beijing in hoge mate verontrust. De partijpers noemde Trump eerst nog een „dom kind dat opgevoed moet worden” om hem later te beschuldigen van het in gevaar brengen van de vrede en stabiliteit in Azië.