Italiaanse bank onderneemt laatste poging overeind te blijven

Sinds de crisis zijn de Europese regels voor het redden van banken met belastinggeld aangescherpt. Aandeelhouders en obligatiebezitters moeten voor de kosten opdraaien.

Een kantoor van Monte dei Paschi di Siena in Rome Tiziana Fabi/AFP

De noodlijdende Italiaanse bank Monte dei Paschi di Siena onderneemt een laatste poging om overeind te blijven zonder dat de Italiaanse staat inspringt. Dit meldden Italiaanse media zondag.

De bank, die wankelt onder slechte leningen en deze zomer als laatste eindigde in een stresstest onder Europese banken, moet van toezichthouder de Europese Centrale Bank (ECB) voor 31 december zijn vermogen versterken met vijf miljard euro.

Zo probeert de bank, de oudste bank ter wereld en de op twee na grootste van Italië, een redding door de overheid te voorkomen waarbij obligatiehouders van de bank – veelal gewone spaarders – zware verliezen moeten lijden. Volgens nieuwe Europese regels mogen staten alleen onder strikte voorwaarden inspringen om banken te redden.

Qatar

Dit werd besloten na de crisis van 2008. Destijds moesten landen als Ierland en Spanje door de rest van de eurolanden worden gesteund omdat zijzelf bezweken onder de financiële steun die zij gaven om hun banken te redden.

Dit jaar is het nieuwe, Europese bankentoezicht van kracht. In principe moeten bestaande aandeelhouders en obligatiebezitters voor de kosten van een redding opdraaien. Leningen worden omgezet in aandelen, waardoor het vermogen wordt versterkt. Bij een particuliere oplossing voor Monte dei Paschi wordt hun belegging, volgens de jongste plannen, tegen de aankoopwaarde omgezet in aandelen. Maar als de Italiaanse staat moet bijspringen, dan bloeden zij nog meer. Eerst wordt dan de lening geboekt tegen de nu al sterk gedaalde marktwaarde, en dan pas omgezet in aandelen.

Centraal staan circa de 40.000 Italiaanse spaarders die achtergestelde leningen van Monte dei Paschi hebben gekocht. Als zij daar, met fors verlies, aandelen Monte dei Paschi voor terugkrijgen, dan kan dat vergaande maatschappelijke en politieke repercussies hebben. Beppe Grillo, de voorman van de snel opkomende protestpartij de Vijfsterrenbeweging, gooide zondag olie op het vuur door te eisen dat Monte dei Paschi simpelweg wordt genationaliseerd, met lak aan de nieuwe Europese regels.

De raad van bestuur van Monte dei Paschi was zondagmiddag bijeen om een deal rond te krijgen. Al weken wordt gesproken over het aantrekken van een nieuwe hoofdaandeelhouder. Het zou gaan om het staatsfonds van Qatar, dat tussen 1 en 2 miljard zou willen investeren. Ook grote, institutionele beleggers zou om participatie zijn gevraagd.

De Europese regels staan onder bijzondere omstandigheden een uitzondering toe, waarbij de kleine beleggers meer worden ontzien. Jens Weidmann, de president van de machtige Duitse Bundesbank, suggereerde zondag dat dit wat hem betreft tot de mogelijkheden hoort. Dat zou wel betekenen dat het moeizaam opgetuigde Europese toezicht bij het eerste de beste bank-incident meteen de regels al zou oprekken.