President Gambia legt zich niet neer bij verkiezingsuitslag

1 december verloor Yahya Jammeh de presidentsverkiezingen van oppositieleider Adama Barrow.

President van Gambia Yahya Jammeh Foto: Carlos Garcia Rawlins / Reuters

De president van Gambia, Yahya Jammeh, gaat de uitslag van de presidentsverkiezingen in zijn land aanvechten bij het Hooggerechtshof. Dat zei hij zaterdagavond op de staatstelevisie, meldt persbureau Reuters.

Eerder was al bekend dat hij zich niet neer wilde leggen bij zijn verkiezingsnederlaag van 1 december. Jammeh riep vrijdag op tot nieuwe verkiezingen in het West-Afrikaanse land.

Iets meer dan een week geleden verloor Jammeh de presidentsverkiezingen van oppositieleider Adama Barrow. Barrow behaalde aanvankelijk 45,5 procent van de stemmen tegen 36,7 procent voor Jammeh. Later werd dat percentage bijgesteld naar 43,3 procent voor Barrow. Vorige week gaf Jammeh op de staatstelevisie zijn verlies toe en leek er na 22 jaar een eind te komen aan zijn dictatoriale regime. Vrijdag herriep Jammeh die eerder mededeling echter.

“Na grondig onderzoek heb ik besloten de verkiezingsuitslag te verwerpen. Ik betreur de serieuze en onacceptabele ongeregeldheden die zijn gerapporteerd tijdens het kiesproces. Ik pleit voor nieuwe en transparante verkiezingen die worden voorgezeten door een godvrezende en onafhankelijke kiescommissie.”

De verklaring van Jammeh. Tekst loopt door onder video:

Verrassing

Zowel de uitslag van de verkiezingen als de acceptatie daarvan door Jammeh kwamen als een grote verrassing. Eerder had de president nog gezegd een miljard jaren te zullen regeren. Aan de vooravond van de verkiezingen liet hij bovendien weten dat “Allah heeft al besloten heeft wie er gaan winnen en mijn stemmen zijn bij Allah”. Oppositiepartijen konden in aanloop naar de verkiezingen echter in relatieve vrijheid campagne voeren. Na de verkiezingen schaarden alle oppositiepartijen zich achter Barrow, waarna een eind leek te komen aan de dictatuur van Jammeh.

Nu verzet Jammeh zich toch tegen een democratische overgave van de macht. De mededeling van Jammeh zorgt voor grote onzekerheid in het West-Afrikaanse land. De machtsoverdracht werd sowieso al gecompliceerd door de sterke aanwezigheid van het leger, dat zich altijd loyaal heeft getoond aan het regime van Jammeh. Tegen persbureau Reuters zei een lid van het transitieteam dat de nieuwe verkozen president Barrow vooralsnog veilig is, dat men niettemin bezorgd is en zich beraadt op volgende stappen.

Vrijdagavond veroordeelde de Verenigde Staten de actie van Jammeh als een onacceptabele vertrouwensbreuk en een kwalijke poging het democratische proces te ondermijnen en illegaal aan de macht te blijven. Ook vanuit buurland Senegal werd bezorgd gereageerd. De minister van Buitenlandse Zaken riep daar op tot een spoedbijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

De Afrikaanse Unie heeft in een verklaring laten weten de plotselinge draai van Jammeh “nietszeggend” te vinden, aangezien hij eerder al de tegenovergestelde uitslag had geaccepteerd. In de verklaring onderstreept de Afrikaanse Unie het belang van een vreedzame machtsoverdracht en roept ze de veiligheidsdiensten op neutraal te blijven.

Jammeh kwam 22 jaar geleden via een coup aan de macht en regeert Gambia met harde hand. Sinds begin dit jaar liet hij tenminste 90 oppositieleden en journalisten arresteren. Zo’n 60 procent van twee miljoen inwoners van het land is werkloos. Volgens de laatste cijfers van de UNHCR zijn dit jaar al 10.000 Gambianen over zee naar Europa gevlucht. Dit najaar besloot Gambia als derde Afrikaanse land uit het Internationaal Strafhof in Den Haag te stappen.