Het OM blij, de rechters kregen geen last van slappe knieën

Als de rechters op het allerlaatste moment maar geen last van slappe knieën krijgen. Dat was de afgelopen dagen de groeiende vrees binnen het Openbaar Ministerie. Maar dat gebeurde niet.

Foto ANP / Bart Maat

Als de rechters op het allerlaatste moment maar geen last van slappe knieën krijgen. Dat was de afgelopen dagen de groeiende vrees binnen het Openbaar Ministerie. Op juridische gronden, zo was de overtuiging, kon de strafzaak tegen verdachte Geert Wilders niet anders dan uitdraaien op een veroordeling wegens discriminatie. ‘De stand van het recht’ – de wet en de Nederlandse en Europese jurisprudentie – staat immers aan de zijde van de aanklagers, zo heette het.

De twee juridische getuigen-deskundigen die op verzoek van Wilders tijdens het proces voor hem in de bres sprongen, de hoogleraren Paul Cliteur en Tom Zwart, hadden volgens het OM vooral uitgeblonken als filosofen maar niet als rechtsgeleerden.

Toch werd het OM naarmate de dag van het uitspreken van het vonnis naderde zenuwachtig. Werd justitie bij het in december 2014 genomen besluit om Wilders te gaan vervolgen voor zijn ‘minder-Marokkanen’-uitspraken, gedaan in maart van dat jaar, nog alom geprezen, de laatste tijd sloeg de stemming om.

Het viel de aanklagers op dat nu uitgerekend ook commentatoren van de door Wilders zo verfoeide ‘linkse media’ steeds nadrukkelijker schreven dat rechters zich eigenlijk niet zouden moeten uitlaten over politieke uitspraken. Zelfs tegenstanders van Wilders vroegen principieel om zijn vrijspraak. Zouden de rechters daar naar luisteren?

Onwaardig

Bij het begin van het uitspreken van het vonnis door rechter Hendrik Steenhuis konden de officieren van justitie Wouter Bos en Sabine van der Kallen evenwel al ontspannen. De magistraat begon met een ongebruikelijk inleidend betoog waaruit viel op te maken dat Wilders zou worden veroordeeld. „Dit is géén politiek proces. Ook een democratisch verkozen volksvertegenwoordiger zoals verdachte staat niet boven de wet”, zei Steenhuis. „Ook voor hem is de vrijheid van meningsuiting begrensd.”

Een politicus mag alle problemen benoemen die hij wil, zo lang hij maar niet over die grens gaat. Strafbare uitlatingen worden niet beschermd. „Van enige rechtspolitieke agenda van het OM is niets gebleken”, aldus het vonnis.

De rechters kritiseerden de proceshouding van Wilders. De verdachte was alleen tijdens zijn ‘laatste woord’ verschenen. Hij had via Twitter zonder „feitelijke onderbouwing” voortdurend een middelvinger opgestoken naar de „D66 rechters” van de „neprechtbank”, die de veroordeling van de verdachte volgens hem al voor aanvang van het proces in de la hadden liggen. „De rechtbank acht deze reacties een gekozen volksvertegenwoordiger en medewetgever die een te respecteren plaats in de Nederlandse democratische rechtsstaat inneemt, onwaardig.”