Column

Trump troont

Foto van de Week Arjen van Veelen schrijft wekelijks over een nieuwsfoto.Vandaag: Donald Trump op de cover van Time.

Vernuftige geruchten gingen rond over de foto van Donald Trump op de cover van Time, het Amerikaanse blad dat hem tot ‘Persoon van het Jaar’ doopte.

De twee puntdakjes van de rode letter M, bijvoorbeeld: ze vallen toevallig precies boven Trumps hoofd. Duivelsoortjes?

En die sinistere schaduw achter hem, van een andere lichtbron dan de schaduw op zijn gezicht, is dat een spook? Die rafelige antieke stoel: een hint naar vroeger? Zat Adolf Hitler in 1941 niet óók op een stoel op een cover van Time?

Maar wie te scherp kijkt, mist de essentie van de foto van Nadav Kander, de fotograaf die eerder al Obama portretteerde – een veel duisterder portret, trouwens.

De kern is dat Trump ons de rug toe heeft gekeerd. Hij blikt nog eenmaal om, naar degenen nog in het verleden leven: de wondenlikkers, de versuften, de minkukels.

Progressief is passé

In die omdraaiing zit alles. Trumps gedraaide ruggengraat is de scharnier van de geschiedenis. De man die naar het verleden streeft (‘great again’) won de toekomst. En progressieven zijn nu passé.

‘Persoon van het Jaar’ is geen eretitel; het gaat puur om wie het meest invloedrijk was. Toch moet deze cover pijn doen. Juist Time voorspelde meerdere malen Trumps totale ineenstorting. Nu siert hij het omslag, met een vorstelijke gezetenheid.

Trump troont.

De kop luidt: ‘President of the Divided States of America’. Verdeeld Amerika. Een laatste speldeprikje van een redactie die hem de zetel niet gunt waar ze hem zelf op hijsen. Die halfslachtige boodschap typeert de impotentie bij de progressieve elite: zij zelf zijn verdeeld.

Zal Trump worst wezen. Hij kijkt sympathiek-smalend om, als een jarenvijftig-papa, een Godfather, die tegen dochtertjelief zegt: „Moet je niet eens naar bed?”

Morgen kijkt-ie wel naar de mooie tekening; nu is hij druk met de toekomst. Stampvoeten heeft geen zin meer. ’t Is te laat. Bedtijd!

Zijn vaderlijke frons heeft nu toch iets warms, een razendsnelle omslag.

Die stoel is natuurlijk niet van Hitler, maar Trumps eigen stoel. De foto is gemaakt in zijn paleiselijke penthouse in New York. Louis XV-stijl? Antiek uit de achttiende eeuw, toen Amerika nog bestuurd werd voor en door rijke witte mannen, slavenhouders vaak.

De grote les

Ook Trump omringt zich nu met kleptocraten en mediamensen die de superioriteit van witte mensen voorstaan. Weer..

Is het te laat? Kan Nederland er nog van leren?

De grote les, hoor je nu, is dat progressieven moeten stoppen met identiteitspolitiek. Dat wereldvreemde gedoe met gendervrije wc’s, die obsessie met ras en seks: het jaagt mensen maar in de armen van populisten.

Vertaald naar Nederland: die bloedirritante Zwarte Piet-activisten bezorgen Wilders stemmen.

Een verleidelijke stelling. Misschien waar. En zeker, liberalen moeten uit hun bubbel komen en luisteren.

Maar rustig aan doen met je eigen kernwaarden? Dat is zoiets als aan Martin Luther King vragen om een beetje te dimmen, omwille van de lieve vrede. Of aan de Gay Parade verzoeken de muziek wat zachter te zetten, vanwege de moslims.

Het mes in je eigen hart steken is een curieuze vorm van rekening houden met de ander.

‘Een samenleving heeft een bezield verband nodig’, stelde Geert Wilders terecht in zijn eerste verkiezingsprogramma van 2006. Maar juist hij hamert op het uitsluiten van groepen.

Die irritante progressieve activisten, intussen, vragen simpelweg om ook mee te mogen doen met de grote groep. Black Lives Matter betekent: zwarte levens doen er óók toe.

Identiteit is de sleutel

Wat klopt is dat identiteit de sleutel is: populisten zijn succesvol met identiteitspolitiek. Vooral voor witte mensen. En daar zijn er nu eenmaal meer van.

Veel mensen willen minder buitenlanders: iets wat je niet meer ziet als je te scherp kijkt.

Die mensen zijn niet per se racisten, soms zijn er goede redenen voor zorg – zie Ter Apel – maar het is een misverstand dat het deze decennia om iets anders draait dan om identiteit. Economie? Managers in de zorg? Huurwoningen? Dan stemden de mensen wel massaal SP.

Het is geen toeval dat op deze donkere foto een lichtspot staat op Trumps haar, dat hij blond maakt, net als Wilders. Transgenders zijn zij niet, wel geobsedeerd door identiteit. Dat is wat dit clair-obscur zegt: It’s the identity, stupid.