Onderhandelingen met VS over grenscontroles op Schiphol

Door al te controleren op Schiphol zijn reizigers minder tijd kwijt bij binnenkomst in de VS.

De paspoortcontrole op Schiphol. Foto Koen van Weel / ANP

Nederland en de Verenigde Staten zullen vanaf begin volgend jaar onderhandelen over het instellen van Amerikaanse grenscontroleposten op Nederlands grondgebied. De ministerraad heeft vrijdag met dat plan ingestemd. In mei vorig jaar dienden de Amerikanen al een verzoek in om grenscontroles op Schiphol uit te mogen voeren.

Door de zogeheten preclearance moeten reizigers minder tijd kwijt zijn bij de douane in de Verenigde Staten zelf. Omdat de benodigde controle al in Nederland is uitgevoerd, komen passagiers als lokale reizigers de VS binnen. Overstappen op een andere vlucht binnen de VS gaat daardoor ook sneller. Nu moet een passagier eerst langs de douane voordat aan boord gegaan kan worden van een verbindende vlucht.

Soevereiniteit

In een verklaring zegt het kabinet een aantal voorwaarden te stellen aan de VS, waar niet over onderhandeld kan worden:

“Zo blijft Europese en Nederlandse wet- en regelgeving vanzelfsprekend van kracht. Het kabinet zal geen concessies doen aan de soevereiniteit van Nederland, de Nederlandse grensbewaking en het douanetoezicht, en de veiligheid op Schiphol en in Nederland.”

In mei 2015 schreef minister Van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) aan de Tweede Kamer dat er een standpunt aan de Europese Commissie gevraagd zou worden over het Amerikaanse verzoek. Daarnaast schreef hij: “Een introductie van preclearance faciliteiten brengt aandachtspunten met zich mee, bijvoorbeeld op het gebied van geweigerde reizigers, gegevensuitwisseling, goederen en bewapening van grensbewakers uit de Verenigde Staten.”

‘Goed voor de economie’

Op dit moment zijn er al preclearancecontroles in Canada, Aruba, de Bahama’s, Bermuda, Ierland en Abu Dhabi. Toen de VS in mei 2015 bij Nederland een verzoek indienden, deden ze dat tegelijkertijd ook in België, de Dominicaanse Republiek, Japan, Noorwegen, Spanje, Zweden, Turkije en Engeland. Begin november dit jaar maakten Zweden en de VS bekend een akkoord te hebben bereikt.

Het kabinet denkt dat het invoeren van preclearance, waar een verdrag voor moet worden gesloten, een positieve impuls kan hebben op Nederland:

“Preclearance maakt de luchthaven Schiphol aantrekkelijker wat goed is voor de Nederlandse economie.”

Schiphol laat desgevraagd weten nog niet positief of negatief ten opzichte van de preclearance te staan. Een woordvoerder:

“In beginsel is het natuurlijk goed als de passagier tijd bespaart. Maar het is allemaal afhankelijk van wat er uit de onderhandelingen komt en hoe het hier op Schiphol ingericht wordt. Voor ons is belangrijk dat de efficiëntie en passagiersmobiliteit op Schiphol niet achteruit gaan.”