Hoogste straffen VS treffen buitenlandse bedrijven

Schikkingen

Buitenlandse bedrijven domineren de ranglijsten met hoogste schikkingen in de VS. De kritiek op het optreden van de VS groeit.

Foto ANP / Robin van Lonkhuijsen

Buitenlandse bedrijven domineren de ranglijsten van hoogste schikkingen die de afgelopen jaren zijn getroffen in de VS. In de top tien schikkingen in omkopingszaken staan zeven Europese ondernemingen. De top tien in een ander belangrijke categorie misstanden, schendingen van handelsembargo’s, vertoont een vergelijkbaar beeld. De resterende plekken zijn voor Amerikaanse concerns.

Dat blijkt uit een inventarisatie van schikkingen die bedrijven sinds 2008 met het Amerikaanse ministerie van Justitie hebben getroffen en die het ministerie op zijn site publiceert.

De VS treden steeds meer op als politieagent van de wereld. Momenteel loopt een opvallende zaak tegen Deutsche Bank waarin het Amerikaanse OM een schikking eist van 14 miljard dollar. Ook Nederlandse concerns hebben het aan de stok gehad met de Amerikanen, zoals SBM, Rabo en ING.

Er is groeiende internationale kritiek op dit optreden. De Nederlandse minister van Financiën en Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem sprak zich hard uit over het „te hoge” schikkingsvoorstel voor Deutsche Bank. Hij wil dat er snel internationaal overleg komt over de hoge Amerikaanse straffen voor Europese banken.

Onduidelijkheden

Of de Amerikanen buitenlandse bedrijven harder en vaker aanpakken, is niet duidelijk. De Nederlandse fraudeadvocaat Marnix Somsen van De Brauw Blackstone Westbroek in New York ziet in de ranglijsten wel een „mogelijke aanwijzing voor een zekere vooringenomenheid”. „Ik vind het moeilijk te geloven dat Europese bedrijven corrupter zijn dan Amerikaanse. Er is ook wetenschappelijk onderzoek dat in die richting wijst.”

Jan Joosten, een andere Nederlandse advocaat die in de VS werkt, zegt dat de dominantie van Europese bedrijven mogelijk komt doordat die veel later begonnen zijn met het professionaliseren van hun controleafdelingen dan Amerikaanse ondernemingen. „Europese bedrijven plukken daar nu de wrange vruchten van.”

Hij denkt wel dat buitenlandse bedrijven een nadeel hebben. Veel Amerikaanse officieren van justitie zijn gekozen of hebben politieke ambities. Zij willen ‘scoren’. „Je maakt je als officier van justitie minder populair wanneer je achter de belangrijkste werkgever van Texas aangaat dan wanneer je een Europees bedrijf aanpakt.”