Haal de clichés uit de kersthit

Kersthits en wannabees

Niet elk album met kerstliedjes is even noodzakelijk – wie zit te wachten op nog meer Jingle Bells? – maar sommige artiesten weten er iets prachtigs van te maken.

Hoe scoor je een kersthit? Met alle geweld een kerstklassieker willen maken is minstens zo moeilijk als een carnavalskraker of een zomerhit forceren. Niemand weet waaraan zo’n seizoensproduct moet voldoen, al kun je een poging tot eindejaarshitsucces op gang helpen met kerstbelletjes in de opnamestudio of een tekst waarin de mistletoe, witte sneeuw of het kindje Jezus prominent aanwezig zijn. Geen van die factoren speelde een rol bij Merry Xmas Everybody van Slade (1973), toch een van de onuitroeibaarste kerstevergreens ooit. Zanger Noddy Holder dreef zelfs de spot met het kerstgevoel in zijn tekst over grootmoeder die de oude kerstliedjes altijd de beste vond. Totdat de onweerstaanbare rock-’n-rollkriebels vat op haar kregen.

Ergo: kersthits mogen best een kanttekening plaatsen bij de heilige kerstgedachte en er hoeven niet altijd rendieren of ossen en ezels in het spel te zijn. De Engelse zanger Jona Lewie was stomverbaasd toen zijn liedje Stop the Cavalry in 1980 een onverwachte kersthit werd. Eigenlijk was het nummer bedoeld als oorlogsprotest, geschreven vanuit het perspectief van een soldaat die in de loopgraven mijmert over een vredige kerst en die ‘Mr. Churchill’ probeert te overreden zijn manschappen naar huis te halen. Het gebruik van een tubular bell en het zinnetje „Wish I was at home for Christmas” waren genoeg om Lewie zijn onsterfelijke kerstfaam te bezorgen. Alleen (Just Like) Starting Over van de kort daarvoor gestorven John Lennon hield hem af van de nummer één in de Engelse hitparade.

Speculeren over nieuwe kanshebbers is leuk, maar ook dit jaar is de kans uiterst klein dat All I Want for Christmas is You, Driving Home for Christmas of Bing Crosby’s White Christmas door nieuwkomers verdreven zullen worden. De beste nieuwe kerstliedjes vind je op specialistische sites als Christmas A Go Go of het door Amazon ondersteunde Underground Christmas, waar de alternatieve kerstgedachte het wint van het almaar herkauwde Chestnuts roasting on an open fire van Nat King Cole.

Bowie, Cohen, Feldman

Een afsplitsing van Noah and the Whale noemt zich The Heathen and the Holy en haakt met Best Christmas Yet in op de actualiteit met een clip waarin portretten van David Bowie, Leonard Cohen en Marty Feldman boven de haard prijken terwijl een ernstige hippiezanger achter de vleugel herinnert aan „the friends we lost along the track”. When Christmas Comes van Los Campesinos presenteert een verkouden zanger die het met zijn druipneus opneemt tegen een overdaad aan violen. In Bloody Mistletoe hunkeren The Beach Balls naar een zomer op het strand.

Doe-het-zelf-rockduo Nim Chimpsky heeft maar vijftig seconden nodig voor het hilarische Avocado for Christmas, een instant punkrockklassieker. John Oates (van Hall & Oates) is gemoedelijk jazzy in Santa be Good to Me. De Noorse Flying Cowboys klinken als authentieke countryartiesten in Christmas for Cowboys en de Nederlandse indierockband Canshaker Pi houdt het lekker rommelig in hun modderige gitaarnummer Christmas.

Misschien wel het mooiste nieuwe kerstlied van het jaar komt van het Zweedse meisjesduo My Bubba, dat in Champagne Drops een zachtmoedig pleidooi houdt voor een romantische kerst waarbij de champagnekurken ploppen tijdens een dansje rond de kerstboom. Wat die rendieren daar op de divan doen blijft in het midden.

Uitdagend kerstmateriaal

Uit de traditionele hoek komt het album Christmas Together van Garth Brooks & Trisha Yearwood. Alleen in Ugly Christmas Sweater wijken ze af van de gebruikelijke kerstzoetigheid. „Ho ho ho, there’s really nothing better, than a beautiful girl in an ugly Christmas sweater,” zingt Brooks verlekkerd voordat hij zijn vriend James Taylor in het complot betrekt en Trisha het nakijken heeft.

Uitdagender kerstmateriaal is te vinden op het langverwachte Don’t Waste Your Wishes van The Killers, met de verzamelde singles die de band uit Las Vegas de afgelopen tien jaar voor het goede doel opnam. Hun kerstalbum is het beste van het jaar en sluit af met een prachtig eerbetoon aan Bing Crosby’s I’ll Be Home For Christmas en de leraar die het lied voor het eerst aan zanger Brandon Flowers voorzong. Deze oude Mr. Ned Hanson werd opgespoord en zingt het opnieuw a capella. The Killers zouden The Killers niet zijn als er halverwege geen groot orkest aanschoof voor een feestelijke knipoog naar de glitterkitsch van hun woonplaats.

Haters van kerstmuziek kunnen hun hart ophalen aan Dark Sacred Night van David Bazan, een van de meest zinloze kerstplaten ooit. De noodzaak van alwéér een album met Jingle Bells en Happy Xmas (War is Over) wordt gesmoord in de slome versies die de Amerikaanse brombeer er met tegenzin uit lijkt te persen.

Het heilige moeten is wél weer volop aanwezig op het superlelijk verpakte dubbelalbum Hip Hop R&B Christmas Gold dat oude en nieuwe hiphop- en soultracks bijeen brengt. Na een welgemeend „Merry Christmas motherfuckers” van rapper Cam’ron ontvouwt zich een bonte kerststal waarin ook stichtelijke gospel en doorleefde soul een plek hebben. Bijvoorbeeld bij Bonnie Pointer die vol bezieling zingt over „all that good ol’ presents for my baby and for me.” Een cadeautje, zo’n kleurrijke verzamelplaat onder de boom.