Donner, uw Grondwet is gedateerd

De waan van gisteren – wekelijkse citatenrubriek in +/- 200 woorden

Eerste Grondwet, Nationaal Archief. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP.

„Een aanpak zoals die van GeenPeil luidt het einde in van de democratische rechtsstaat zoals wij die kennen”, zei Piet Hein Donner, vicepresident van de Raad van State, woensdag in het Provinciehuis van Zuid-Holland. Hij wees in zijn toespraak op „de strekking en achtergrond van de grondwetsbepaling dat leden van de Staten-Generaal stemmen zonder last of ruggespraak”.

GeenPeil wekt met haar internetsysteem voor doorlopende microreferenda over moties inderdaad de indruk politici ‘mét last’ (opdracht) te laten stemmen. „Als je lid wordt, bestuur jij direct Kamerleden op afstand”, adverteert de partij die het raadgevend Oekraïne-referendum initieerde. Maar ‘ruggespraak met hen, die benoemen’, waar Donner aan refereert, is in 1983 uit de Grondwet geschrapt. In de Memorie van Toelichting schreef premier Den Uyl: „Deze woorden zijn overbodig en hebben alleen nog maar historische betekenis. Zij kunnen bovendien de onjuiste indruk wekken dat het voeren van overleg aan de leden van de Staten-Generaal verboden is.”

GeenPeil toont zich op haar site overigens wars van dat politieke overleg. En Désirée Bonis stapte als Kamerlid in 2013 op vanwege de fractiediscipline. „In mijn stellingnames heb ik steeds gemeend te handelen naar de uitgangspunten van de PvdA: het opkomen voor gerechtigheid, het tegengaan van onderdrukking, het lenigen van humanitaire nood”, schreef ze in NRC (24/8/’13). „In alle genoemde gevallen was er druk vanuit de fractie om mijn standpunt te laten varen, vrijwel steeds met een verwijzing naar het belang van het steunen van ‘onze’ minister en het tevreden houden van de coalitiepartner.”

Eerder in deze serie:
De eigenwijze hamburgerflipper
Wilders’ pleidooi, filmische speech
Verzoende Clinton wel genoeg?
Koninklijke goedkeuring homo
Laat Groningen alsnog jubelen
Met Mieke Telkamp naar Mars
Kleedkamergeklets in 1991
Chaos in de klas van 1878

    • Steven de Jong