Column

Amsterdam gidsstad

Als het touwtje van Terlouw een metafoor is voor alles wat verdwenen is, dan is de bierfiets een metafoor voor alles wat ons nog te wachten staat. Althans, in Amsterdam. De bierfiets was deze week het slechte nieuws uit Amsterdam: hij zou op 1 januari uit de binnenstad verdwijnen, maar hij mag voorlopig blijven. Volgens de voorzieningenrechter van de Amsterdamse rechtbank is het gebiedsverbod niet zorgvuldig tot stand gekomen en is er niet voldoende kritisch gekeken naar belangen van de exploitanten. Au, zei burgemeester Van der Laan.

Met die „belangen van de exploitanten” heb ik enige moeite, als de rechter het me niet kwalijk neemt. Hebben die exploitanten veel rekening gehouden met de bewoners toen ze hun bierfietsenpark steeds verder uitbreidden?

Door een verbod, stelt de rechter, kunnen de in het centrum gestalde bierfietsen niet naar die delen van de stad worden gereden waar ze wél mogen rijden. Dat ongemak lijkt me gemakkelijk te verhelpen door de stalling van die fietsen definitief naar de bewuste delen te verplaatsen. Waarom zou dat te veel zijn gevraagd van de exploitanten?

Deze rechter weet niet wat in de binnenstad leeft, schreef een lezer in Het Parool. Dat weet die rechter vermoedelijk heus wel, maar hij ging niet over de vraag of de bierfiets in de binnenstad wenselijk is, hij moest alleen beoordelen of het verbod zorgvuldig tot stand was gekomen.

Het gedoe met die bierfiets is belangwekkend omdat het weleens symptomatisch zou kunnen zijn voor de problemen die de gemeente zal krijgen bij het terugdringen van het toerisme. Dat dit noodzakelijk is, daar bestaat al voldoende consensus over, afgezien van de jongens van de ijscobranche, de wafelbakkerij en, vooral, de vakantieverhuur.

Vorige week zagen en hoorden we SP-wethouder Laurens Ivens zijn eigen beleid prijzen inzake Airbnb. Hij had na maandenlange bikkelharde onderhandelingen een knap akkoord gesloten met die drommelse zakenlieden van Airbnb, waar ze in Amerika nog lang van zouden wakker liggen. „Het is goed voor Amsterdammers en goed voor de toeristen”, aldus Ivens, „Airbnb is nu een wapen in de strijd tegen illegale verhuur. Steden in Europa keken uit naar zo’n overeenkomst.”

Amsterdam gidsstad, of het nu met de bierfiets is of met de verhuur van een zolderkamertje driehoog aan berooide toeristen.

Ik ben minder optimistisch dan de wethouder. Het zou me niet verbazen als later zal blijken dat de stad weinig is opgeschoten met zijn deal met Airbnb. De reeds toegestane zestig dagen jaarlijkse verhuur per woning blijft, Airbnb zal er alleen nu zelf op toezien dat die limiet niet wordt overschreden. Het probleem is dat ook die zestig dagen eigenlijk al te veel zijn: een halvering is wenselijk, maar zou op juridische bezwaren (de rechter!) kunnen stuiten, heb ik begrepen.

Trouwens, aanpak van alléén Airbnb is lang niet voldoende, omdat het bedrijf ‘maar’ 5 procent van alle toeristische overnachtingen verzorgt. Om de overlast door toeristen te beteugelen, is veel meer nodig. Alle grote musea naar de periferie verplaatsen, hoorde ik laatst opperen. Zulke draconische maatregelen zijn uiteraard onhaalbaar, maar de gedachte erachter klopt wel: als Amsterdam minder toeristen wil, zal het diep in eigen vlees moeten snijden.