Merkels gezag is na congres meteen weer beschadigd

Dubbele nationaliteit

Na haar herverkiezing liet Merkel weten de motie over afschaffing van de dubbele nationaliteit niet uit te voeren. Dat stuit op kritiek.

Angela Merkel op het CDU-congres, woensdag 7 november in Essen. Kay Nietfeld/AP

Angela Merkel leek er genadig vanaf gekomen te zijn. Ondanks haar omstreden vluchtelingenbeleid, ondanks een reeks pijnlijke verliezen bij deelstaatverkiezingen eerder dit jaar, herkoos het CDU-partijcongres haar dinsdag met 89,5 procent van de stemmen als voorzitter.

Slechts één keer eerder had ze minder dan 90 procent gehaald, maar gezien de moeilijke omstandigheden het afgelopen jaar was het resultaat niet slecht. Heel wat CDU-leden en -kiezers zijn nu eenmaal teleurgesteld in Merkel. Maar een afstraffing was het evenmin. Hier kon ze prima het verkiezingsjaar 2017 mee in, als kandidaat voor een vierde termijn als bondskanselier.

Bovendien had ze laten merken dat de roep om een conservatievere koers niet aan haar voorbij was gegaan: ze sprak zich uit voor een boerkaverbod waar dat juridisch mogelijk is. Ook heeft haar regering het toelatingsbeleid voor vluchtelingen al verscherpt. De boodschap aan kiezers die willen overlopen naar anti-immigratiepartij AfD: we nemen uw zorgen serieus.

Gedwongen paspoort kiezen

Maar een paar dagen later is die boodschap vrijwel geheel overstemd en het gezag van de partijleider beschadigd. Alle aandacht is gericht op de verdeeldheid tussen Merkel en haar partij, die aan het slot van het congres aan het licht kwam bij de stemming over een motie over dubbele nationaliteit. De kranten verschenen donderdag met koppen als „CDU tegen Merkel, Merkel tegen de CDU” en „CDU dupeert Merkel”.

De voorzitter van de CDU-jongerenorganisatie had in een hartstochtelijke rede gepleit voor afschaffing van de mogelijkheid die in Duitsland geboren kinderen van buitenlandse ouders hebben, om er twee paspoorten op na te houden. Zijn ze volwassen geworden, dan moeten deze kinderen kiezen of ze het Duitse of het andere paspoort willen houden, aldus zijn voorstel.

Verkeerd besluit

Minister van Binnenlandse Zaken De Maizière raadde het congres af om de motie aan te nemen. Zo ook secretaris-generaal Tauber: natuurlijk willen we dat mensen die hier wonen zich als Duitser beschouwen, maar dat bereik je niet met dwang, maar alleen als het een keuze van het hart is.

Het congres stemde met kleine meerderheid vóór de motie – zoals bepleit door de rebelse staatssecretaris van Financiën Jens Spahn. Merkel zelf verklaarde na afloop koeltjes op tv dat het congres een verkeerd besluit had genomen en dat ze niet van plan is er in deze regeringsperiode uitvoering aan te geven.