Lekker goedkoop, maar na een paar keer dragen gooi je het weg

Talk of the Town

Vorige week opende de ‘flagshipstore’ van Primark aan het Amsterdamse Damrak: bomvol met koopjesjagers. Blijft het zo? Waarschijnlijk wel, want lage prijzen werken verslavend.

Bij de opening van de Primark op het Damrak op 1 december werden klanten juichend ontvangen door werknemers. Foto Remko de Waal/ANP

Met volle toewijding dirigeert Primark-werknemer Kelly de troepen bezoekers de drie grote liften in. „Kinderwagens eerst!”, roept ze verontwaardigd als een ongeduldige oudere man voor kruipt; daarna uiterst geduldig tegen een andere klant: „De kinderafdeling vraagt u? Bovenste verdieping!” Vooral na drieën is het erg druk, vertelt ze als alle drie de liften zijn vertrokken en zij even adem kan halen. „Maar zo krankzinnig druk als die eerste dagen na de opening gelukkig niet meer.” De drukte in de nieuwste en grootste Primark aan het Damrak is een beetje te vergelijken met de Albert Heijn om zes uur ’s avonds: je moet er wel echt voor in de stemming zijn. Oogkleppen op en gáán.

Het is nu acht dagen geleden dat juichende werknemers met blauwe ballonnen de eerste klanten verwelkomden. Honderden mensen hadden zich verzameld om het nieuwe shopwalhalla – zeven verdiepingen; 8.287 vierkante meter; 95 kassa’s; 546 paspoppen; 124 paskamers; 710 werknemers; bankjes waar wachtende mannen gratis hun telefoon opladen en wifi gebruiken; gratis toiletten en een catwalk in de kleedkamer – te aanschouwen. Om bevredigd en voldaan daarna met tassen vol goedkope producten, zoals een kabeltrui of gympies voor 16 euro en shirtjes voor 4 euro, het paradijs weer te verlaten. Maar blijft het zo druk?

Liftenregelaar Kelly verwacht van wel. Het merk Primark is immers internationaal bekend, dus een klantenkring hoeft het allang niet meer op te bouwen.

Maar de belangrijkste reden dat het publiek zal blijven (terug)komen, is volgens critici dat het zeer goedkoop is. Lage prijzen werken verslavend. Met andere woorden: bij de Primark koop je voor bedrag X niet één duurzame trui, maar tien truitjes die je na een aantal keer dragen weg kunt gooien. Waarna je weer nieuwe moet kopen.

‘Zonde’

Zonde, vindt Stichting Gelukzoekers, want er wórdt al zoveel kleding gemaakt en niet gedragen. Als statement openden ze tegelijkertijd met Primark een week lang een pop-upstore in de Molensteeg – tegenover het goedkope shopwalhalla – waar je tweedehands items voor dezelfde bedragen kon kopen. Maar van een betere kwaliteit, en origineler bovendien. Want ja, die ene leuke winterjas van de Primark is misschien maar 35 euro, maar hangt wel op elke verdieping aan het einde van de roltrap te pronken. Lekker goedkoop, maar je zal niet de enige zijn die erin rondloopt.

Het lijkt de aanwezige klanten op een dinsdagmiddag niet uit te maken. Gulzig graaien ze – veel jonge pubermeisjes uit de provincie, toeristen, maar ook ouderen, al dan niet met hoofddoek – items uit de rekken. Echte fashionista’s zitten er niet tussen. Maar die specifieke groep is misschien ook niet wie de Primark wil bereiken: hun producten zijn voor „iedereen”.

‘Alleen maar voordeel’

Primark zegt zelf te verwachten dat de drukte gewoon aanhoudt. Vooral vanwege de bijna 16 miljoen (dagjes)toeristen die Amsterdam jaarlijks trekt en waarvan velen langs hun winkel lopen. Kledingwinkel H&M, die om de hoek op de Dam ook een zogenoemde flagshipstore heeft maar wel iets duurder is, ziet alleen maar voordeel in de komst van de Primark. „Hoe meer aanbod in het winkelgebied, hoe meer bezoekers er komen.” Primark zegt zelf ook een positief effect te hebben op omliggende winkels. Al ziet het er bij de C&A, die naast de Primark op het Damrak zit en vergelijkende prijzen maar een iets minder modern aanbod heeft, de eerste dagen na de opening van Primark verslagen leeg uit. En zijn kleine ondernemers de dupe van de ‘primarktisering’.

Bij de C&A, die naast de Primark op het Damrak zit, is het de eerste dagen na de opening van Primark verslagen leeg

Gelukkig is er een lichtpuntje voor de overstuurde shopper – verhit door drukte en verleidelijk lage prijzen: via de zij-ingang van het shoppaleis stap je namelijk zo de nieuwe passage in. Een hemelse mozaïek van goud, blauw en groen. En je hoeft er fijn niks te kopen.