FNV sleept FIFA voor de rechter om WK Qatar

De FNV acht de FIFA verantwoordelijk voor de slechte werkomstandigheden bij de bouw van de stadions.

Een arbeider loopt op het gras dat wordt gegroeid voor het WK in 2022. Op de achtergrond een stadion in aanbouw. Foto Naseem Zeitoon / Reuters

Vakbond FNV sleept, samen met een Bengaalse arbeider en twee Bengaalse vakbonden, de FIFA voor de rechter om het WK Voetbal in Qatar. Dat bevestigt de advocaat van de FNV, Liesbeth Zegveld. De FNV acht de FIFA verantwoordelijk voor de slechte werkomstandigheden bij de bouw van de faciliteiten voor het voetbaltoernooi.

Volgens de FNV heeft de FIFA Qatar het WK voor 2022 onterecht toegewezen. De FIFA zou bij het toewijzingsproces hebben nagelaten arbeidshervormingen af te dwingen, zodat de rechten van de arbeiders worden nageleefd.

Nadim Shariful Alam uit Bangladesh eist daarnaast een schadevergoeding van 10.000 euro. Hij hielp volgens de FNV anderhalf jaar lang “als moderne slaaf” bij het uitladen van vrachtschepen. Hij kreeg daar uiteindelijk niet voor betaald. Twee vakbonden uit Bangladesh, de Bangladesh Free Trade Union Congress (BFTUC) en de Bangladesh Building and Wood Workers Federation (BBWWF), hebben zich ook aangesloten bij de zaak.

Migranten uit Bangladesh

Onder de arbeiders zijn veel migranten uit Nepal, India en Bangladesh. Volgens schattingen, zoals die in een rapport van de International Trade Union Confederation, zijn tijdens de werkzaamheden al meer dan duizend arbeiders om het leven gekomen. De migrantenwerkers zouden in temperaturen tot wel 50 graden werken en in kleine onhygiënische huisjes samenwonen. Daarbij zouden ze onderbetaald worden, of helemaal niet betaald.

Een van de moeilijkste problemen voor arbeidsmigranten is het controversiële kafala-sponsorsysteem, waarbij migranten afhankelijk zijn van een ‘sponsor’ -altijd een Qatari - om van werk te wisselen of om het land te verlaten. Paspoorten van de arbeiders worden veelal ingenomen.

Er is veel kritiek van mensenrechtenorganisaties op de toewijzing van het WK aan Qatar. In maart publiceerde Amnesty International een uitgebreid rapport, waarvoor zij ruim tweehonderd arbeidsmigranten interviewde.

FNV Mondiaal

De stap naar de rechter werd in oktober al aangekondigd, maar de wereldvoetbalbond had nog tijd om te reageren. Dat heeft de FIFA gedaan, met een brief (pdf), maar daarin worden zoals verwacht de beschuldigingen van de hand gewezen. Daarom heeft de FNV donderdag officieel de stap naar de rechter gezet. De vakbond diende de dagvaarding in bij de rechtbank in Zürich. De FIFA is in Zwitserland gevestigd.

De FNV daagt vaker partijen in andere landen voor de rechter. FNV-woordvoerder Rogier Esselbrugge:

“Vakbondswerk stopt niet bij landsgrenzen, wij komen ook internationaal op voor arbeiders. De afdeling FNV Mondiaal kijkt naar mensenrechten en arbeidsomstandigheden van bijvoorbeeld mensen die in India schoenen maken.”