De Rotterdamse Stichting Meesteren laat een spoor van onbetaalde rekeningen achter

Valse beloftes

Stichting Meesteren beheert diverse panden in Rotterdam en betaalt geen cent. Het lukt vooralsnog niet de stichting uit te zetten. „Het kan toch niet dat de gemeente dit soort malafide organisaties steunt met gratis arbeidskrachten?”

Ook in de Sikkelstraat in Zuid kwam het tot een betalingsgeschil met Meesteren. Jordy Rietbroek

Ooit was Odeon een gebouw waar de bewoners rondom de Gouvernestraat hun Nieuwjaarsfeest kwamen vieren. „Het is zo verschrikkelijk groot, en daar was altijd plaats genoeg”, zegt vicevoorzitter Gerard Roijackers (SP) van de gebiedscommissie Rotterdam Centrum.

Maar dat zit er dit jaar niet in. „De beheerder van het pand, stichting The Meesteren Foundation, zegt dat er te weinig stoelen zijn”, zegt Roijackers. Andere organisaties in de wijk, zoals de allochtone emancipatiebeweging ‘Krachtvrouwen’ hebben dezelfde ervaring. Vragen ze om de ruimte in het gebouw te mogen gebruiken, dan is het antwoord steevast: „nee”. Mismoedig is Roijackers erover, hoe het gaat nu Meesteren Foundation in het pand zit. „Ik wil dat ze er zo snel mogelijk uitgezet worden zodat het gebouw weer van de wijk wordt.”

Anderhalf jaar geleden beloofde de oprichter van de stichting, Anthony Jacobi, dat Odeon na sluiting door de gemeente vanwege bezuinigingen en jarenlange leegstand weer het bloeiende hart van de wijk zou worden. Dus toen hij aanbod het wijkgebouw te heropenen, was de gebiedscomissie snel om. „Maar van alle beloftes is helemaal niets van terecht gekomen.”

De doorslaggevende reden voor Roijackers om Meesteren eruit te laten zetten is de huurachterstand die Jacobi toegeeft te hebben bij de gemeente, die de eigenaar is van het pand. De huur bedraagt volgens hem 1.000 euro per maand, en betaalde hij naar eigen zeggen al acht maanden niet. Ook de energierekening betaalt hij niet. „We hebben meer dan een ton schuld”, verklaart Jacobi.

Maar het vreemde is dat Jacobi wel inkomsten heeft uit Odeon. Hij verhuurt een kantoortje in het pand aan het sportmarketingbedrijf Dr. Wooow voor 500 euro per maand, een studio aan een audiovisueel bedrijf en ruimte op de begane grond van het gebouw aan ondernemers zoals een tattooshop en een tassenwinkel die aan de straatzijde zitten.

Waar die inkomsten blijven is onduidelijk. In totaal heeft de stichting tien verschillende inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel. Maar bij geen daarvan deponeert hij de jaarrekening.

Jordy Rietbroek

Geschonden afspraken

Jacobi zegt aanvankelijk op verzoek van deze krant ze te mailen. Maar na drie keer bellen, verklaart hij dat de advocaat ze heeft en dat deze ze alleen stuurt als dat „in zijn belang is”. Dat is het dus kennelijk niet.

Roijackers, van de gebiedscommissie, is niet de enige en zeker niet de eerste die probeert om de stichting van Jacobi uit een pand te krijgen. Op dit moment probeert de grootste ouderenzorgorganisatie van Rotterdam, Laurens, Meesteren uit haar zorgflat in IJsselmonde aan de Groene Tuin 1 te krijgen. Maar dat lukt niet. „De flat stond leeg en we wilden hem verkopen”, zegt woordvoerder Gerdine van der Stok van Laurens. „Dus toen Meesteren zich aanbood om het gebouw in de tussentijd te beheren en open te houden voor de wijk zijn we daar op ingegaan. Het oorspronkelijke idee om iets te doen voor de samenleving past ook bij onze instelling voor maatschappelijke zorg.”

Jacobi kreeg met zijn stichting een contract van juni tot en met 15 november. Daarna zou de directie van Laurens besluiten of ze het beheer zouden verlengen of niet. „Dat hebben we toen niet verlengd”, zegt van de Stok. „Er is niets terecht gekomen van de afspraken. Hij zou het restaurant openhouden voor de wijk, activiteiten organiseren voor de wijk, een radiostation openen voor de wijk. Maar wij constateren dat dit niet gebeurd is.”

Hoewel de overeenkomst dus beëindigd is, zit Jacobi nog steeds in het pand. Hij heeft voormalig daklozen als huurder en brengt hen uiteenlopende bedragen in rekening. Sommigen betalen 200 euro per maand, anderen 500 euro.

Zelf betaalt hij niets voor het beheer, ook de energie niet, die betaalt Laurens. „Het was de bedoeling dat hij het pand zou onderhouden in ruil daarvoor”, zegt woordvoerder Van der Stok. „Maar ook dat heeft hij niet gedaan. Er zijn lekkages die hij niet gerepareerd heeft, het pand is achteruitgegaan. Terwijl we het in goede staat terug moeten brengen om het straks in de verkoop te zetten.

Hoeveel huurders de stichting erin heeft zitten is onduidelijk. Een stichting voor de opvang van daklozen, Stichting op weg naar Huis, heeft er 22 mensen gehuisvest, zegt de directeur van deze stichting, Yolanda Groeneweg.

Maar volgens haar zitten er ook tientallen psychiatrisch patiënten en verslaafden die zich bij haar hadden aangemeld maar die ze niet kon helpen omdat ze zich niet specialiseert in deze doelgroep. „Te complex.”

De vraag is dus hoe Laurens deze mensen uit het pand krijgt. Volgens de woordvoerder van Laurens praat hun projectleider elke week met Jacobi over het uitverhuizen van de voormalig daklozen. Maar volgens bewoners die cliënt zijn van Stichting op weg naar Huis zien ze dagelijks nieuwe bewoners binnenwandelen met koffers en huisraad. Een juridische procedure om Meesteren uit het pand te krijgen probeert de directie van Laurens te vermijden, zegt de woordvoerder. „Wij zijn een noodlijdende organisatie, we willen er geen geld aan kwijt raken.”

De vraag is wat stichting Meesteren Foundation nu eigenlijk is. Is het een beheerder van leegstaand vastgoed? Is het een vrijwilligersorganisatie? Op de website van Meesteren staat dat het „een platform voor creatieve sociaal-maatschappelijke initiatieven” is, gebaseerd op „eenheid in plaats van ieder voor zich”.

Geen cent ontvangen

Maar wat dat inhoudt, wordt niet duidelijk. In de praktijk komt het erop neer dat Meesteren ruimtes in leegstaande panden verhuurt tegen commerciële prijzen en Rotterdammers in de bijstand uitnodigt om hen in een van de panden vrijwilligerswerk te laten doen. Er werken er tientallen. Die voldoen op die manier aan hun plicht om een tegenprestatie te leveren. Hun werk bestaat uit klussen zoals schilderen, schoonmaken en sjouwen. Daar betaalt Jacobi naar eigen zeggen 150 euro per maand voor, tot een maximum van 1.500 euro per jaar. Maar de vrijwilligers die deze krant gesproken heeft, zeggen dat ze nooit een cent van hem ontvangen hebben. Dat dit zo is, bevestigt directeur Peter van Dalen van IJsselwijs, een van de welzijnsorganisaties in dienst van de gemeente Rotterdam die zeven langdurig werklozen in de bijstand bij Meesteren plaatste voor vrijwilligerswerk in het kader van de Participatiewet die in 2015 inging. De vrijwilligers vragen er wel naar, maar vinden het moeilijk om het af te dwingen uit angst dat hij hun klantmanager bij de Sociale Dienst belt om te zeggen dat ze niet hard genoeg hun best doen. Eén van de vrijwilligers zegt tegen deze krant dat hij zich expres niet optimaal inzet voor Meesteren. „Als Meesteren zich niet aan de afspraak houdt, doe ik het ook niet.”

De vrijwilligers die deze krant gesproken heeft, zeggen dat ze nooit een cent van hem ontvangen hebben

Die geluiden zijn ook doorgedrongen tot de gemeenteraad. Raadslid Querien Velter (SP) wil weten waarom de gemeente accepteert dat Rotterdammers in de bijstand daar hun tegenprestatie vervullen. „Het kan toch niet waar zijn dat de gemeente dit soort malafide organisaties steunt met gratis arbeidskrachten?”

Helemaal raar vindt ze het dat de wethouder van Werk en Inkomen, Maarten Struijvenberg (Leefbaar Rotterdam) die daarover gaat, te zien is op de Facebook-pagina van Meesteren. Struijvenberg staat daarop lachend met Jacobi op de foto nadat hij hem een nominatie uitgereikt blijkt te hebben voor de Hart voor Rotterdam-prijs. Dat is een prijs voor vrijwilligersorganisaties in het kader van de strijd tegen jeugdwerkloosheid die in het leven geroepen is door weer een andere vrijwilligersorganisatie, Yes We Care.

Een diepgravend onderzoek naar Meesteren heeft Yes We Care niet gedaan, zo blijkt uit een gesprek met jurylid Henk van der Beek, die in het dagelijks leven voorzitter is van MKB Rotterdam. Een verslag dat Van der Beek gekregen heeft van Yes We Care van een gesprek met Jacobi vermeldt bijvoorbeeld niet wat de vrijwilligers precies doen en hoeveel werklozen die Jacobi zegt op te leiden daadwerkelijk doorstromen naar een betaalde baan. „Als het achteraf niet goed blijkt te zijn wat Meesteren doet, moet de onderste steen boven”, zegt jurylid Van der Beek.

Onbetaalde rekeningen

Het wijkgebouw Odeon en de zorgflat van Laurens zijn niet de eerste panden waar Meesteren ingetrokken is en die ze weigert te verlaten. In een schoolgebouw aan de Sikkelstraat in Rotterdam-Zuid (dat vroeger van Zadkine was en dat verkocht is aan stichting Al Nour die er een salafistische school in wilde zetten maar dat uiteindelijk van de gemeente niet mocht) heeft hij ook gezeten. De toenmalige eigenaar, Simon Kemp had het aan hem verhuurd voor 12.000 euro per maand, zegt Kemp. Maar die heeft Jacobi hem nooit betaald. „Jacobi zei dat hij het pand zou kopen en de huur zou verrekenen met de verkoopprijs. Maar uiteindelijk kreeg hij geen lening van de bank.”

Omdat Kemp het pand wilde doorverkopen met tonnen winst, betaalde hij Jacobi uiteindelijk 40.000 euro om hem eruit te krijgen. „Vanwege de onderhuurders die erin zaten.”

Maar die hebben nooit een cent van die afkoopsom gezien, laten ze weten. „Die 40.000 euro is opgegaan aan rekeningen voor energie, een liftreparatie en de advocaat”, zegt Jacobi.

Maar ook dat valt te betwijfelen. Een medewerker van Zadkine, Wouter Wubben, zegt namelijk een naheffing gekregen te hebben van het energiebedrijf van 20.000 euro voor de periode dat Meesteren in het pand zat en Kemp het nog niet formeel gekocht had. Zadkine wil dat Meesteren de rekening betaalt omdat deze anders ten koste gaat van het onderwijsbudget. „Dat is daar niet voor bedoeld.”

‘Kleintje

Jacobi zegt dat Kemp die rekening betaald heeft. Maar Kemp zegt dat dit niet zo is, en dat de energierekening die hij betaalde voor Meesteren er eentje was van 6.000 euro (die hij dus nog bij de kosten voor de afkoopsom en gederfde huur moest optellen).

En zo gaat het maar door. Vraag Jacobi van Meesteren om zijn schulden, bij elke optie die je noemt heeft hij er wel eentje. De belastingdienst? „Oh, dat is maar een kleintje: 17.000 euro.”

De achterstallige energierekening van Odeon? „23.000 euro”.

De energieschuld van een pand aan de Keileweg 8? „53.000 euro”.

De erfpacht die Jacobi de gemeente verschuldigd is voor het pand aan de Keileweg van bijna 30.000 euro per jaar heeft hij al enkele kwartalen niet betaald, zegt hij desgevraagd tegen raadslid Dries Mosch van Leefbaar Rotterdam. Mosch is woest en wil opheldering van wethouder Schneider (Leefbaar) van bouwen en wonen. De dienst Stadsontwikkeling van de gemeente moet harder achter wanbetalers en oplichters aan, vindt hij. „We hebben de fraude bij Waterfront gehad, die heeft jarenlang kunnen doorgaan. Daar moeten we eens een keer vanaf.”