De grote jongens lachen om de Airbnb-deal

Airbnb gaat voor het eerst optreden tegen illegale hotels. De nieuwe afspraken zijn „symbolisch belangrijk”, maar wie kwaad wil, kan dat nog steeds.

Toeristen met rolkoffers op de grachten in Amsterdam. Koen van Weel / ANP

Zelfs met een snelle blik zie je het verschil tussen de nieuwe Memoranding of Understanding tussen Amsterdam en Airbnb en de vorige, uit 2014, toen de discussie over vakantieverhuur nog niet zo hoog was opgelaaid. Vijf kantjes meer, een kleiner lettertype en de toevoeging van de clausule ‘voorkomen en terugdringen illegale verhuur’.

Vorige week presenteerde wethouder Laurens Ivens (Wonen, SP) de nieuwe afspraken, die het resultaat zijn van een krap jaar onderhandelen. Airbnb zegde toe advertenties te verwijderen die de regels voor vakantieverhuur overtreden (maximaal 60 dagen per jaar, aan niet meer dan vier personen). Aanbieders krijgen een teller te zien die aangeeft hoeveel dagen nog verhuurd mag worden. In bepaalde gevallen zal Airbnb klantgegevens met de gemeente delen – wat het bedrijf tot nog toe weigerde.

„Goed voor Amsterdammers en goed voor de toeristen”, zei Ivens vorige week. „Airbnb is nu een wapen in de strijd tegen illegale verhuur. Steden in Europa keken uit naar zo’n overeenkomst.” Klopt dat?

Symbolisch

„Het is voor het eerst dat Airbnb iets gaan doen tegen illegale verhuur en dat is symbolisch belangrijk”, zegt Gert Jan Bakker van Meldpunt Ongewenst Verhuurgedrag. „Verhuurders die over de zestig dagen gaan, zijn nu doelbewust boef aan het worden.”

De „hele kleine verhuurders” zullen deze regels wel opvolgen, denkt Bakker. „Maar de grote problemen zitten bij de grote jongens, die panden opkopen en per etage 5.000 euro per maand vangen. Daar zit een hele organisatie achter van advocaten, stromannetjes en bedrijven. Ik denk dat zij hier uiteindelijk om lachen.”

Aanbieders kunnen nog altijd naar andere platformen als Wimdu, Booking.com of 9flats, of een nieuw profiel aanmaken

Aanbieders kunnen nog altijd naar andere platformen als Wimdu, Booking.com of 9flats, of een nieuw profiel aanmaken. „Als je kwaad wilt”, zegt Bakker, „houdt niets je tegen.” Ivens wil daarom ook graag met andere vakantieverhuursites afspraken maken. Maar tot nu toe geven de meeste bedrijven niet thuis.

Tillan Barros (40) van sleutelbedrijf Bnbstartup, dat vooral huizen verhuurt in het „midden- en topsegment”, vindt de overeenkomst „in de basis positief”. „Het is goed als uitwassen uitgebannen worden; ik heb liever een stad zonder overlast waarin dit businessmodel houdbaar blijft. Maar met deze regels bestaat er nog altijd een lek.” Dat lek zou volgens hem verholpen zijn als verhuurders een code moeten opvragen bij de gemeente die ze, als ze toeristen in huis hebben, doorgeven op de gemeentesite. Na zestig dagen kun je niet meer verhuren.

Kenteken

Bakker pleit voor een soort kenteken per woning, die je op de verhuursite moet doorgeven. „Zo kun je veel sneller handhaven, op advertentieniveau.” Hij ziet een woning soms op wel tien platformen staan onder verschillende namen en prijzen; ook op Airbnb staan woningen dubbel.

Barcelona en San Fransisco hebben wel zo’n vergunningensysteem, en New Orleans heeft daar recentelijk afspraken over gemaakt met Airbnb. Aanbieders worden nu automatisch geregistreerd als ze zich aanmelden. Airbnb gaat ook daar klantgegevens delen en heeft toegezegd veel advertenties voor woningen in een bepaald gedeelte van de stad te verwijderen. Hele woningen kunnen niet meer langer dan 90 dagen per jaar worden verhuurd – een afspraak die Airbnb recent ook met Londen heeft gemaakt.

PvdA en GroenLinks zijn kritisch over de nieuwe afspraken. „Too little too late”, aldus GroenLinks. PvdA-fractievoorzitter Marjolein Moorman merkt op dat handhaving straks aan software van Airbnb wordt overgelaten. „En wij moeten maar geloven dat hun computermodellen werken.”

Deze afspraken alleen zijn niet genoeg om misbruik tegen te gaan, reageert wethouder Ivens. „We gaan daarom onverminderd door met handhaving.” Van een registratiesysteem is hij voorstander, maar daarvoor moet eerst de wet aangepast. „Het verzoek daartoe ligt bij de minister. Ik wil intussen al aan de slag.”