Recensie

De dood aan het werk in een merkwaardige realityshow

Tv-recensie‘Doden Liegen Niet’ met forensisch patholoog Frank van der Goot was woensdag voor het eerst te zien. Onze tv-recensent keek liever naar verstandige gesprekken bij Tijs van den Brink en Jeroen Pauw.

Forensisch patholoog Frank van der Goot in 'Doden Liegen Niet' (WNL).

De dokter dicteert: „Vorderende ontbinding met loslaten van de huid. Komma. Vochtuitloop. Komma. Deelmummificatie.” De bijbehorende beelden van de obductie van een zes weken eerder overleden, bij name genoemde man krijgen we niet volledig te zien, maar genoeg om van Doden Liegen Niet (WNL) een buitengewoon merkwaardige realityshow te maken.

Forensisch patholoog Frank van der Goot is er trots op er niet standaard uit te zien: legerkistjes, een wit geverfde lok, tatoeages, hangt naar eigen zeggen „tegen de gothic wereld aan.” Close in de camera zegt hij ons: „Ik ga niet over schuld of onschuld, ik ga over dingen zoals ze zijn” en: „Circa 25 procent van de doodsoorzaken in Nederland is fout.”

De belangstelling voor forensische details is groot op televisie, vooral in fictie als CSI, maar het opgraven, opensnijden en onderzoeken van een niet-fictief stoffelijk overschot, dat heb ik nooit eerder op tv gezien. Het wordt niet helemaal duidelijk in wiens opdracht en op wiens kosten Van der Goot de in het water aangetroffen Arend obduceert, maar hij rapporteert aan diens dochters. Er zit kroos in de longen en een van de kransslagaders zat helemaal dicht, dus is hij vermoedelijk na een infarct te water geraakt. Een hele opluchting voor de dochters. Als televisiekijker ben ik iets minder gerust op deze nieuwe ontwikkeling.

Ik moest denken aan een uitspraak van hoogleraar psychiatrie Damiaan Denys, zelf niet religieus zoals hij zich haastte uit te leggen, in het „christelijk opinieprogramma” De Tafel van Tijs (EO): „De dood is een laatste restant van datgene wat ons overstijgt”. In een opvallend beschaafd en redelijk debatje met Jan Terlouw, voorstander van hulp bij het beëindigen van een „voltooid leven”, had de psychiater daar moeite mee. Al was het maar omdat het zijn dagelijkse praktijk is om cliënten een doodswens uit het hoofd te praten.

Terlouws wedervraag was: „Waaraan kun je het recht ontlenen om iemand die dood wil dat te verbieden?” Een andere deelnemer aan het gesprek, hoofdredacteur van het Nederlands Dagblad Sjirk Kuijper, moest passen, omdat hij te zeer aangeslagen was door het beeld dat Terlouw opriep van „springers”, aan wie een beschaafde dood onthouden was. Die onmacht nam me voor Kuijper in.

Een dag later in Pauw debatteerde Tijs van den Brink met Jeroen Pauw over diens uitspraak dat heilige boeken als de Bijbel, de Koran en de Thora altijd zouden oproepen tot geweld. Voor dat woordje „altijd” maakte Jeroen Pauw excuses, want dat viel niet vol te houden. Ook dat was weer een heel ordelijke en verstandige uitwisseling van meningen.

Tekst gaat verder onder de video

Ik begin ertoe te neigen om Van den Brink als een bondgenoot te zien in tijden waarin barbaren, schreeuwlelijken en andere vormen van onfatsoenlijkheid en wansmaak de maat slaan. Als het oorlog wordt, duik ik liever onder bij Kees van der Staaij (SGP) dan bij menige andere lijsttrekker die we de komende maanden nog vaak over de vloer gaan krijgen.

Wat niet betekent, om even terug te keren bij de obductie, dat ik zo’n programma als Doden Liegen Niet per definitie over de schreef vind gaan. Ik kan er alleen in dit stadium van onze beschaving niet zo goed tegen.