opinie

    • Joyce Roodnat

Sidderaal in het hart, ratelslang in de strot

Agi Haines: Slokdarm-prothese met ratelslang, te zien in het Stedelijk Foto Joyce Roodnat

Debra Solomon staat als een standwerker op de Engaged Art Fair. Bevlogen praat ze over haar werk. Ze schreeuwt een beetje, want we zijn in debatcentrum De Balie in Amsterdam en daar is de akoestiek net zo schimmig als de belichting. Ze legt uit wat er te zien is op de grote afdrukken waarmee ze via een zelf ontworpen techniek exact in kaart brengt hoeveel leven er nog in de bodem zit. Die afdrukken zijn te koop – en ze zijn zo mooi. Maar daar gaat het Solomon niet om. Zij is een kunstenaar met een missie. Nu vertelt ze over oesterzwammen die „olie heerlijk vinden” en dus heel geschikt zijn voor herstel van vervuilde grond. Zij ziet mogelijkheden. Ik beluister kunst. Geëngageerde kunst, die je niet kunt betalen en meenemen. Kunst die vraagt om meedenken.

Veel in De Balie is activistisch. Maar het is ook kunst die zich engageert met onderzoek en wetenschap: E.E.G. Kiss van Karen Lancel en Herman Maat is een installatie waarin een stel kan kussen, maar wel met elektroden op hun hoofd. Via een elektro-encefalogram wordt hun hersenactiviteit geprojecteerd en in muziek omgezet. De meetbaarheid van intimiteit, daar gaat het hier om. Is zoiets nou kunst? Ik weet het niet, maar ik denk het wel. Het is mooi om te zien en enerverend om te ondergaan (ik deed mee en waande ons een variatie op De Kus van Rodin).

Ik ben in het Stedelijk Museum voor de installatie Colored Sculpture van Jordan Wolfson. Een grote jongenspop met ‘levende’ ogen hangt aan kettingen en wordt heftig gemaltraiteerd. Hij is een echo van de horrorpop Chucky uit de cultfilm Child’s Play – en daardoor weet ik wat dit werk beduidt: het definieert de kunsten. Die krijg je niet klein, die blijven je belagen, pijnlijk en grandioos.

Ik beland in de zalen ernaast, op de tentoonstelling Dream Out Loud - Designing for Tomorrow’s Demand. Die is al maanden open, maar ik sloeg hem over. Geen zin in. En dat was dom, want dit zijn meesterlijke visioenen. Engaged Art op zijn best, uitvindingen en artistieke creaties ineen. Ik houd direct van de Britse Agi Haines. Zij combineert haar artistieke talent met medische toepassingen. Suggereert een 3D-bioprinter voor het printen van transplantatieorganen. Ik zie een hart dat wordt gedefibrilleerd met cellen van een sidderaal. Een slokdarmprothese die voorbeeldig kan slikken dankzij spiermassa van ratelslang. Gek? O ja! Onmogelijk? Dat doet niet ter zake. Het gaat om moed en overmoed. Om de yellow brick road tussen de verbeelding en die ene schitterende oplossing.

    • Joyce Roodnat