‘Passende’ compensatie voor sluiting kerncentrales

Duitsland

Merkel mag de Duitse kerncentrales vervroegd sluiten van de hoogste Duitse rechter. Maar dat moet wel gecompenseerd.

Kerncentrale in Duitsland. Foto iStock

Jaren na ‘Fukushima’ speelde de kernramp in Japan dinsdag een hoofdrol in een uitspraak van de hoogste rechter in Duitsland. Drie energiemaatschappijen, Eon, RWE en Vattenfall, vochten vervroegde en gedwongen sluiting van de Duitse kerncentrales na de kernramp aan. Zij moeten daarvoor een „passende” compensatie krijgen, is het oordeel van het Constitutionele Hof in Karlsruhe. Het Hof noemde geen bedrag.

In maart 2011, kort na de kernramp in het Japanse Fukushima, besloot de Duitse regering abrupt te stoppen met kernenergie. Zeven kerncentrales moesten per direct dicht, de rest wordt uiterlijk in 2022 gesloten.

De drie grote energieconcerns, die gerekend hadden op langer gebruik van centrales, stapten daarop in 2012 naar de rechter. Zij noemen de sluitingen een vorm van onteigening.

Maar het Duitse Hof oordeelde dat de sluiting grondwettelijk is toegestaan. Bij de beoordeling van „technologie met een hoog risico” zijn „politieke afwegingen en publieke acceptatie” erg belangrijk, vindt het Hof. Gebeurtenissen zoals Fukushima hebben daar volgens het Hof invloed op, óók als dat niet leidt tot aanwijsbare nieuwe risico’s.

Het Duitse beleid op het gebied van kernenergie wijzigde de afgelopen jaren drie keer. In 2002 besloot de rood-groene regering-Schröder om de kerncentrales op termijn te sluiten. Eind 2010 koos de centrum-rechtse regering van Angela Merkel er juist voor om de looptijd van de zeventien centrales te verlengen. Die beslissing werd na Fukushima, in maart 2011, teruggedraaid.

Die korte periode tussen deze twee laatste besluiten is van belang, oordeelt het Hof: de overheid moet compenseren voor investeringen die de energiebedrijven in die maanden hebben gedaan. Zakenbank Goldman Sachs schat dat Eon in die periode 500 tot 700 miljoen euro in de eigen kerncentrales investeerde en RWE 300 tot 400 miljoen euro, meldde financieel persbureau Bloomberg.

De Duitse staatssecretaris van Milieu, Jochen Flasbarth, toonde zich dinsdag tevreden met de uitspraak van het Hof. De Duitse overheid onderhandelt nog over andere kosten met de energiemaatschappijen, bijvoorbeeld over de verwerking van kernafval. Verwacht wordt dat het totale bedrag dat de overheid moet uitkeren, beperkt blijft. Flasbarth zei dat miljardenvorderingen met dit vonnis „definitief van tafel zijn”, meldde Die Zeit.

Een woordvoerder van RWE liet weten dat het energieconcern geen zeer grote bedragen verwacht, meldden verschillende Duitse media. „We gaan er gaan er niet vanuit dat de compensatie in de miljarden zal lopen”.

Het Hof geeft de Duitse overheid nog tot en met juni 2018 om met een regeling te komen. De energiebedrijven moeten nu een civiele procedure starten om de hoogte van het te compenseren bedrag vast te stellen.

Hoe dat ook uitvalt, vaststaat dat ze het goed kunnen gebruiken. Vattenfall, Eon en RWE hebben alle drie vorig jaar grote verliezen geleden. Ze hebben te lijden onder de opmars van groene energie in Duitsland, die de energieprijzen flink onder druk heeft gezet.