Levenslang geëist tegen Mladic

De voormalige generaal staat terecht voor misdaden tegen de menselijkheid en genocide.

Ratko Mladic tijdens een zitting van het tribunaal in 2011. REUTERS/Martin Meissner

De aanklager van het Joegoslaviëtribunaal in Den Haag heeft woensdag levenslang geëist tegen de vroegere Bosnisch-Servische opperbevelhebber Ratko Mladic.
Mladic (74) staat terecht wegens genocide, misdaden tegen de menselijkheid en het schenden van het oorlogsrecht tijdens de Bosnische oorlog (1992 - 1995).

De aanklager vindt hem onder andere schuldig aan etnische zuiveringen, aan het vermoorden van duizenden moslims in Srebrenica (juli 1995) en het jarenlange beleg van de Bosnische hoofdstad Sarajevo waarbij de stad werd beschoten en tienduizend burgers werden gedood.

“Het zou een belediging zijn voor de levende en de dode slachtoffers en een aantasting van het recht om een straf op te leggen die lager uitvalt dan de zwaarst mogelijke straf die wettelijk mogelijk is”, zei aanklager Alan Tieger woensdag. “Niemand kan zich een voorstelling maken van de pijn van de individuele tragedies van de slachtoffers in deze zaak”, zei over de vermoorde kinderen, de toegetakelde gevangenen en de verkrachte vrouwen.

“Niemand kan zich een voorstelling maken van het lijden waarvoor Ratko Mladic verantwoordelijk is.”

Laatste hoofdrolspeler

De komende dagen krijgt de verdediging het woord. Het vonnis tegen Mladic wordt pas volgend jaar november verwacht. Eerder werd een militaire ondergeschikte van Mladic, de inmiddels overleden bevelhebber Zdravko Tolimir, veroordeeld tot levenslang, en kreeg Mladic’s tweede man, Radislav Kristic, in 2001 46 jaar cel opgelegd. Mladic is de laatste hoofdrolspeler die terechtstaat voor het Joegoslaviëtribunaal, dat in de afgelopen twintig jaar 161 mensen heeft aangeklaagd en er 83 ook daadwerkelijk heeft veroordeeld.

Radovan Karadzic, de politieke leider van de Bosnische Serviërs tijdens de Bosnische burgeroorlog tussen 1992 en 1995, werd afgelopen maart veroordeeld tot veertig jaar, onder andere wegens de genocide in de moslimenclave Srebrenica in 1995.

‘Oorlogsheld, geen oorlogsmisdadiger’

Mladic zelf heeft betoogd dat hij onschuldig is, en hij zei bij het begin van proces tegen hem in mei 2012 dat hij zichzelf beschouwt als een oorlogsheld en niet als een oorlogsmisdadiger. Hij zei dat hij er met zijn militaire campagnes slechts op uit was om de Servische bevolking in Bosnië te beschermen bij het uiteenvallen van Joegoslavië.

De afgelopen dagen riep de aanklager evenwel het beeld op van een wrede militaire leider die zelf de lakens uitdeelde en de genocide op moslims voorbereidde en uitvoerde, zoals “het systematisch afslachten” van achtduizend moslimmannen en jongens, sommigen niet ouder dan twaalf jaar, in Srebrenica. Die plek was in de zomer van 1995 door de VN aangewezen als ‘veilig gebied’ voor de moslims. De Nederlands VN-eenheid Dutchbat onder leiding van luitenant-kolonel Karremans moest zorgen voor de veiligheid van de stad en haar inwoners, maar werd door Mladic weggestuurd.

Bladerend door kranten

Mladic keek de afgelopen dagen veelal onbewogen toe in de rechtszaal, af en toe aantekening makend en door kranten bladerend. Ook een van de slachtoffers, Munira Subasic van de ‘Moeders van Srebrenica’ was aanwezig bij de zitting. Ze zei tegen het persbureau Reuters te hopen dat Mladic lang genoeg blijft leven om zijn straf te ondergaan.

Tegen Mladic, in 1942 geboren in een dorpje bij Sarajevo, werden in 1995 aanhoudingsbevelen uitgevaardigd. Pas in mei 2011 werd hij gearresteerd, al die tijd woonde hij in Belgrado.

    • Wim Brummelman