Leger herovert groot deel ‘oude’ Aleppo

Syrië

Dertigduizend bewoners van Oost-Aleppo vluchten naar regeringsgebied; rebellen vragen om een vijfdaags bestand.

Uit Oost-Aleppo gevluchte burgers komen aan in regeringsgebied. FOTO SANA /Reuters

Het Syrische leger en regeringsgezinde milities hebben woensdag grote delen van het historische centrum van Aleppo heroverd op de rebellen. De oude stad, erkend als Unesco-erfgoed, was jarenlang de voornaamste frontlinie in Aleppo en is grotendeels kapotgeschoten.

Het nieuws is afkomstig van Syrische en Russische staatsmedia, maar werd bevestigd door het Syrisch Observatorium voor de Mensenrechten in Groot-Brittannië, een organisatie die tegen de oppositie aanleunt. Sinds het begin van het Aleppo-offensief eind september, heeft het leger, gesteund door shi’itische strijders uit Libanon, Iran, Irak en Afghanistan, bijna driekwart veroverd van het gebied in Oost-Aleppo dat jarenlang in handen was van de rebellen.

Volgens internationale hulporganisaties zijn de afgelopen week dertigduizend burgers uit Oost-Aleppo gevlucht naar regeringsgebied in West-Aleppo. Andere bewoners vluchtten naar de Koerdische enclave van Sheikh Maqsoud, weer andere zijn dieper het overgebleven oppositiegebied ingetrokken. Hoeveel burgers er nog in Oost-Aleppo wonen is onduidelijk: het vaak genoemde aantal van 250.000 is niet te verifiëren.

Staakt-het-vuren

In een gezamenlijke mededeling woensdag vroegen de rebellen in Oost-Aleppo om een staakt-het-vuren van vijf dagen. Dat moet hen gelegenheid geven de gewonden te evacueren en de burgers ‘die dat willen’ te laten vertrekken naar oppositiegebied, ten noorden van Aleppo. Pas dan, zeggen de rebellen, kan er onderhandeld worden over de toekomst van de stad.

Het is echter de vraag of Syrië en zijn bondgenoten wel zin hebben in onderhandelingen nu ze militair zo sterk staan. Maandag gebruikten Rusland en China hun veto om een resolutie van de VN-Veiligheidsraad over een bestand van zeven dagen te blokkeren. Damascus liet dinsdag weten dat het tegen elk bestand is, als dit betekent dat de rebellen aanwezig blijven in Oost-Aleppo. Volgens Damascus houden de ‘terroristen’ daar de burgerbevolking in gijzeling.

De afgelopen dagen hebben de Russische en Syrische staatsmedia inderdaad beelden uitgezonden van vluchtelingen uit Oost-Aleppo, die hun blijdschap uitspraken over de komst van de regeringstroepen. „Ik kan het hen niet kwalijk nemen”, aldus burgerjournalist Malek Tarboush via WhatsApp vanaf het platteland ten noorden van Aleppo. „In regeringsgebied kun je niet vrijuit spreken. Dat was al zo voor de revolutie van 2011 en dat is niet veranderd.”

Tarboush ontvluchtte de stad net voor het begin van het offensief, maar staat in contact met mensen in Oost-Aleppo. Volgens Tarboush durven veel burgers niet te vluchten vanwege de gevechten, en omdat jongemannen bij aankomst in regeringsgebied verplicht in dienst moeten.

Lees ook hoe de regering pamfletten verspreidde in Oost-Aleppo: ‘Weet dat iedereen jullie in de steek heeft gelaten’

Arrestaties

Amnesty International maakt zich intussen zorgen over berichten dat mannen bij aankomst in regeringsgebied worden gearresteerd. De organisatie herinnert eraan dat het Syrische regime een ‘lange en donkere geschiedenis heeft van willekeurige arrestaties en verdwijningen’.

Volgens de Russische media worden de mannen echter alleen maar gescreend. Toen vorige week de wijk Hanano in regeringshanden viel, berichtte Sputnik op basis van Russische legerbronnen dat 647 strijders zich hadden overgegeven, van wie er 630 daags nadien amnestie kregen.

President Assad heeft in juli inderdaad een amnestieregeling uitgevaardigd. Activisten van de oppositie betwijfelen echter dat het regime zo coulant zou omspringen met verslagen strijders, die het al jaren als terroristen van Al-Qaeda bestempelt.

Woensdag was nieuw overleg gepland tussen de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Kerry en zijn Russische collega Lavrov. in Hamburg. Maar de meningsverschillen tussen de twee zijn groot. Zo verwijt Lavrov de VS dat ze te weinig doen om de gewapende oppositie te scheiden van de terroristen.

Eerder had VN-gezant Staffan de Mistura geprobeerd Fatah al-Sham (voorheen het Al-Qaeda-filiaal Jabhat al-Nusra) ervan te overtuigen de stad te verlaten, om de burgers te ontzien. Dat ging niet door en nu wil Lavrov het omgekeerde: dat alle burgers Oost-Aleppo verlaten zodat alleen de strijders overblijven. Dinsdag zei Lavrov in Moskou dat „iedereen die weigert te vertrekken, vernietigd zal worden. Er is geen andere oplossing.”