Duits asieldebat staat weer op scherp na moord op studente

Vluchtelingen

Een minderjarige asielzoeker wordt verdacht van moord. Het doet de Duitsers denken aan ‘Keulen’.

Op de plaats in Freiburg waar het lichaam van een vermoorde jonge vrouw is ontdekt, de dader is mogelijk een asielzoeker, is een spontane gedenkplaats ontstaan. Foto Patrick Seeger/AFP

Door de moord op een jonge vrouw in Freiburg is in Duitsland opnieuw de angst opgelaaid voor de gevolgen van de massale komst van vluchtelingen naar het land. Een minderjarige vluchteling uit Afghanistan is vrijdag gearresteerd op verdenking een 19-jarige student medicijnen verkracht en om het leven gebracht te hebben. Ze was ’s nachts van een feestje op weg naar huis, toen ze van haar fiets werd gesleurd.

Het Duitse debat over de vluchtelingen en de omstreden ‘welkomstcultuur’ is daarmee weer in alle hevigheid opgelaaid, bijna een jaar na de massale aanrandingen in Keulen. Ook de aanvankelijk terughoudende berichtgeving in de media over de arrestatie is zwaar onder vuur komen te liggen. Dat het Duitse televisienieuws van ARD aanvankelijk niet over de zaak berichtte, omdat het een regionale kwestie zou zijn en de verdachte minderjarig, leidde tot een golf van kritiek.

De verdachte, nu 17 jaar, kwam in 2015 illegaal naar Duitsland. Hij woonde niet in een opvangcentrum, maar bij een Duits gezin. Hij kon worden gearresteerd, dankzij DNA-onderzoek van een deels blond geverfde haar van hem die gevonden was op de plaats delict.

Het slachtoffer, dochter van hoge EU-ambtenaren, zette zich actief in voor vluchtelingen. Nadat ze in oktober was vermoord, vroegen haar ouders in de rouwadvertentie giften over te maken aan de organisatie voor opvang van vluchtelingen waaraan hun dochter verbonden was.

Zo komen in deze kwestie alle gevoeligheden bij elkaar: de angst dat Duitse vrouwen niet veilig zijn voor de jonge mannen die als vluchteling naar Duitsland zijn gekomen; de indruk dat de overheid geen greep heeft op de situatie; de vraag of de media uit politieke correctheid informatie achterhouden; de racistische haatcommentaren op internet; en de vastberadenheid van vrijwilligers de vluchtelingenopvang te laten slagen.

Kwetsbare Merkel

Bondskanselier Merkel zei dat als de dader inderdaad een Afghaanse vluchteling is, dat duidelijk benoemd moet worden. Maar ze waarschuwde ertegen op basis van de moord een hele groep mensen te veroordelen. Merkel is kwetsbaar op dit gebied, niets heeft haar zoveel critici bezorgd, ook in haar eigen partij, als juist haar vluchtelingenbeleid.

Zie je wel, dat krijg je als je vluchtelingen binnenlaat, was afgelopen dagen de teneur van veel reacties op Facebook en twitter. En: Als de vluchteling niet was toegelaten, had de studente nog geleefd. De Berlijnse krant Der Tagesspiegel schreef dat ze doorgaans zo’n tien procent van de commentaren van reageerders blokkeert wegens belediging of racisme – in dit geval lag dat percentage bij veertig procent.

De AfD beklaagde zich dat de waarschuwingen van deze partij voor „de ongecontroleerde toestroom van honderdduizenden jonge mannen uit patriarchaal-islamitische cultuurkringen als populisme is afgedaan”. Maar vicekanselier Sigmar Gabriel (SPD) zei: „Hoe bitter ook: zulke afschuwelijke moorden waren er ook al voor de eerste vluchteling uit Afghanistan of Syrië naar ons toe kwam.”

Problemen in Freiburg

In Duitsland zijn zo’n 65.000 alleenstaande minderjarige asielzoekers, negentig procent van hen jongens. Betrouwbare statistieken hoe vaak zij zich schuldig maken aan strafbare feiten zijn er niet, maar de cijfers van de stad Hamburg suggereren dat het percentage van deze groep dat crimineel gedrag vertoont vergelijkbaar is met dat van de Duitse bevolking in haar geheel, meldt de Frankfurter Allgemeine Zeitung.

De politie van Freiburg onderzoekt nog of een tweede moord, en een aanranding, ook aan de verdachte toegeschreven kunnen worden. In Freiburg, een universiteitsstad in het uiterste zuidwesten van Duitsland met een linkse traditie, komen al jaren veel vluchtelingen aan, omdat de stad dichtbij de grens met Zwitserland ligt. Problemen met vluchtelingen heeft de stad ook al jaren, onder meer met diefstal van mobieltjes, drugshandel en aanrandingen.