Designerdrug 4-FA wordt per 1 april verboden

De drug is in de laatste twee jaar zeer populair geworden onder het uitgaanspubliek, maar blijkt hersenbloedingen te kunnen veroorzaken.

Drie pillen van de drug 4-FA. Foto: ANP/SANDER KONING

De designerdrug 4-FA wordt per 1 april 2017 verboden. Dat schrijven staatssecretaris Martin van Rijn (Volksgezondheid, PvdA) en minister Ard van der Steur (Veiligheid en Justitie, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer. Daarmee nemen de bewindslieden een eerder advies over van de Coördinatiecommissie Assessment en Monitoring nieuwe drugs (CAM) die al opriep tot plaatsing op Lijst I van de Opiumwet.

Op die lijst staan verboden middelen als mdma, heroïne en cocaïne die een onaanvaardbaar risico hebben. “Het strafbaar willen stellen is één onderdeel, maar ook informatie verspreiden over 4-FA is een belangrijke pijler van dit besluit,” aldus Margriet van Laar van het CAM en het Trimbos Instituut. “4-FA leek een veilige drug, maar afgelopen zomer bleek dat er meer aan de hand was.”

Gebruik nam snel toe

4-FA (4-fluoramfetamine) is een zogenaamde Nieuwe Psychoactieve Stof (NPS) en op dit moment nog legaal te krijgen via het internet. Van Laar: “De meeste NPS verdwijnen net zo snel als dat ze op de markt komen. Dit middel is anders.” Zo werden bij de testlocaties van de GGD’s in Nederland in 2013 nog tachtig monsters aangeboden om te testen; vorig jaar waren dat er al meer dan zevenhonderd, 10 procent van alle bij de testlocaties aangeboden drugs. Overigens is xtc met 60 procent nog steeds de populairste uitgaansdrug.

De populariteit van 4-FA hangt samen met dat de drug in het begin veilig leek, maar dat had vooral te maken met dat er nog geen onderzoek was gedaan naar de negatieve effecten van 4-FA. In mei dit jaar waarschuwde het Trimbos Instituut echter voor mogelijke gezondheidsrisico’s. In september werd dat vermoeden bij Trimbos bevestigd: het middel kan tot ‘levensbedreigende situaties leiden’ en veroorzaakt onder andere hersenbloedingen en hartkloppingen. Bij het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) werden in 2015 44 meldingen gemaakt van incidenten met 4-FA, bijna de helft meer dan een jaar eerder.

De drug is al sinds 2005 in omloop en werd aanvankelijk vooral gebruikt in xtc-pillen. 4-FA kent een vergelijkbare werking en in die tijd was er een groot tekort aan grondstoffen voor de productie van xtc-pillen, waardoor de stof een ideaal substituut leek. Nadien dook het middel echter steeds vaker op als aparte drug in poeder of pilvorm.

Al gauw kreeg 4-FA de reputatie van ‘xtc-light’, omdat gebruikers een milde roes ervaren en beweren dat er minder naeffecten zijn. Van Laar wil niet zo ver gaan dat die reputatie van invloed is geweest op de snel toegenomen populariteit van het middel, maar: “We moeten dat imago van ‘xtc-light’ krachtig tegengaan. Een verbod zegt niet dat 4-FA straks ineens weg is, maar het geeft wél een krachtig signaal af. We willen echt tegengaan dat dit een xtc-light is. 4-FA is gewoon een rotmiddel.”