Meer migranten verdronken

Vluchtelingencrisis

Het totale aantal vluchtelingen daalt, maar het dodental stijgt. Veel meer boten zijn niet zeewaardig.

Foto Jason Florio/MOAS/AP

Ondanks het toegenomen aantal reddingsoperaties op de Middellandse Zee is het aantal verdronken migranten er volgens VN-cijfers hoger dan ooit. Dit jaar vielen tot nu toe 4.715 doden tegen 3.771 in heel 2015.

Dit hoge dodental is des te opmerkelijker, omdat er sinds het EU-akkoord met Turkije in Griekenland nog maar betrekkelijk weinig migranten arriveren. Het totale aantal migranten en vluchtelingen over zee daalde van ruim een miljoen in 2015 naar ruim 350.000 tot nu toe, dit jaar.

Vooral de route van Libië naar Italië lijkt nu dodelijker geworden. Terwijl het aantal gearriveerde migranten in Italië slechts circa 20.000 mensen hoger ligt dan vorig jaar, is het aantal doden op die route nu al bijna 1.400 hoger dan in 2015. Mensensmokkelaars brengen steeds meer mensen aan boord van nauwelijks zeewaardige boten en rubbervlotten.

Waarom ze dit doen is niet duidelijk. Critici zeggen dat de smokkelaars risicovoller opereren sinds steeds meer ngo-schepen migranten al op zo’n twintig kilometer uit de Libische kust oppikken.

Feit is dat de smokkelaars steeds vaker gebruik maken van rubberen vlotten die niet zeewaardig zijn. Het toenemend gebruik daarvan kan komen doordat er niet voldoende houten boten meer zijn.

Het is overigens de vraag hoe betrouwbaar het door de VN genoemde dodental is. Doordat er meer marineschepen en ngo-boten in het gebied aanwezig zijn, zouden er ook meer slachtoffers gezien kunnen worden.

Critici betogen dat de hulpverleners op deze manier een soort pendeldienst voor vluchtelingen onderhouden. De EU-staten lijken er op aan te sturen om ook deze vluchtelingenstroom vanuit Libië in te dammen middels een akkoord met staten in de omgeving. Op dezelfde manier werd eerder dit jaar een akkoord bereikt met Turkije over het terugsturen en opvangen van Syrische vluchtelingen. In ruil voor de Turkse medewerking betaalt de EU Turkije drie miljard euro.

Opvangkamp in Tunesië

Volgens het Duitse weekblad Der Spiegel werkt Duitsland aan een plan voor een groot opvangkamp in Tunesië. Onderschepte migranten zouden daar worden opgevangen en asiel voor Europa kunnen aanvragen. De VN zouden de leiding moeten krijgen over het kamp. Momenteel bezoekt premier Rutte samen met zijn collega’s van België en Luxemburg Tunesië.

De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen van de VN, Felipo Grandi, waarschuwde maandag op een seminar in Brussel dat er gevaren kleven aan zulke overeenkomsten,

„Men moet voorzichtig zijn om financiële steun en andere voordelen te koppelen aan controle op migratie”, aldus Grandi. „Dat creëert precedenten, wekt verwachtingen die niet altijd kunnen worden waargemaakt, en kan er uiteindelijk toe leiden dat regeringen van opvanglanden de migratie van mensen gebruiken als pressiemiddel of zelfs als bedreiging.”

Dat laatste leek al het geval, toen de Turkse president Erdogan ruim een week geleden openlijk zinspeelde op de mogelijkheid om het akkoord met de EU op te zeggen als Europa zich niet coöperatiever opstelde jegens Turkije.

Gammele bootjes pagina 6-7