Margo Smit vanaf 2017 eerste ombudsman publieke omroep

Smit vervult de functie van ombudsman momenteel nog alleen bij de NOS.

Volgens de NPO moet Smit gaan bijdragen aan "hoge kwalitatieve en journalistieke standaarden" bij de publieke omroep. Foto: screenshot YouTube

De eerste ombudsman van de publieke omroep is bekend. Margo Smit, nu nog ombudsman bij de NOS, vervult de functie vanaf 1 januari 2017. Zij moet, volgens de bekendmaking van de NPO dinsdag, bijdragen aan “hoge kwalitatieve en journalistieke standaarden” bij de publieke omroep, door “gevraagd en ongevraagd” advies te geven aan alle omroepen.

In het persbericht zegt Smit zelf over haar taken:

“Als ombudsman wil ik een brug zijn tussen de mensen voor wie al die nieuws-, actualiteiten- en opinievormende programma’s van de NPO gemaakt worden en de mensen die ze maken. Terechte kritiek maakt de journalistiek beter, fouten vragen om correctie en uitleg over het tot stand komen van journalistieke producties kan leiden tot meer inzicht, begrip en zelfreflectie.”

Dat betekent dat ze onafhankelijk haar licht laat schijnen over hoe de journalistieke programma’s van de publieke omroepen het doen op tv, radio en internet. Het gaat onder meer om de nieuws- en actualiteitenprogramma’s, sportnieuws, talkshows en journalistieke reportages en documentaires. Consumentenprogramma’s als Radar, Kassa of De Keuringsdienst van Waarde vallen niet onder haar verantwoordelijkheid.

Over de precieze invulling denkt Smit nog na. “Ik krijg in elk geval een column op npo.nl”, licht ze telefonisch toe. “Maar ik weet nog niet of die wekelijks wordt, of onregelmatig verschijnt. Geef me nog even voordat ik daarover beslis. Stel dat er op dag één iets is met BNN en een dag later met de EO, dan wil ik niet aan die ene wekelijkse column gebonden zijn. ”

Wat ze in elk geval wil voorkomen, zegt ze, is dat ze wordt gezien als een ‘kwartjesautomaat’:

“Niet van: gooi er een muntje in en mevrouw heeft een mening. Ik ga niet à la minute op alles reageren.”

Het ‘dringend verzoek’ om rectificatie

Met de aanstelling van Smit geeft de NPO gehoor aan de wens van staatssecretaris Sander Dekker (Onderwijs, VVD), die bij de presentatie van de mediabegroting voor het komende jaar, vorige week, al aangaf dat er per januari 2017 één ombudsman voor de hele publieke omroep moest komen.
Eén opmerking van de staatssecretaris schoot bij de omroepen in het verkeerde keelgat: de overkoepelende ombudsman zou zo nodig “dringend kunnen verzoeken” om een rectificatie, zei Dekker. Het Genootschap van Hoofdredacteuren, bij monde van voorzitter Marcel Gelauff van NOS Nieuws, zei daarop een aantasting van de redactionele afhankelijkheid te vrezen.

“Het is nergens, ook bij andere instanties niet, zo geregeld dat een ombudsman een rectificatie kan afdwingen”, zegt Smit daarop. “Ik heb gewoon straks mijn vaste plek waar ik mijn ei kwijt kan.”

Smit was eerder directeur van de Nederlands-Vlaamse Vereniging van Onderzoeksjournalisten VVOJ, programmamaker bij de KRO en verslaggever voor RTL Nieuws en TweeVandaag.