Recensie

Van A naar B: ‘spontane’ taxiritjes in Sint-Petersburg

Zap Katja Schuurman en Daan Nieber reizen van Rusland naar Nederland in een nieuw programma. Er zijn sterke elementen, maar toch klopt er iets niet.

Katja Schuurman als taxichauffeur in 'Van A naar B' (KRO-NCRV).

In de formule van het nieuwe programma Van A naar B (KRO-NCRV) komen een paar sterke elementen samen. Het is een variant op Peking Express, waarin een race wordt gehouden op onbekend terrein met inschakeling van niets vermoedende burgers langs de route. Het is ook een wedstrijd tussen twee BN’ers (Katja Schuurman en Daan Nieber), een speurtocht met aanwijzingen als je een etappe hebt gewonnen en het lijkt op Taxi of Hello Goodbye door de spontane gesprekjes met passanten voor de camera.

En toch klopt er iets niet aan de opeenstapeling van blokjes reality. De wedstrijd begint in Sint-Petersburg en eindigt op een nog nader te bepalen plek in Nederland. Beide deelnemers rijden een taxi met hun naam op het dak en ontvangen 0,25 euro voor elke gereden kilometer met een (gratis) passagier. Daar mogen ze eten en drinken en goedkope benzine (1 euro per liter) van kopen. Ze moeten passagiers, proviand en onderdak wel zelf regelen.

Daar begint mijn wantrouwen. Is het mogelijk om zonder een woord Russisch te spreken de ene na de andere interessante passagier, die goed Engels spreekt, bij je op de bank te krijgen? Zo ontmoeten we een zwemkampioen, een jonge schaker, Nederlandse wakzwemmers, een openlijke biseksueel, een balletdanser van het Mariinskitheater en een dame die precies naar het stadje aan de Estse grens moet, waar de finish die dag ligt.

De kans dat je dat spontaan lukt is net zo onwaarschijnlijk als het kunstmatig buiten beeld houden van minimaal twee cameraploegen tijdens de ritten, om nog maar te zwijgen van de productiemedewerkers die ervoor moeten zorgen dat de taxi’s op de stoep geparkeerd kunnen worden, ongehinderd door politie of andere chauffeurs.

Tekst gaat verder onder de video

Daar staat dan weer tegenover dat de kleine flarden dagelijks leven uit de tweede stad van de Russische republiek, al dan niet zorgvuldig productioneel ingepland, vaak erg aardig uitpakken. Wanneer zie je nou een Petersburgse shisha lounge van binnen, een hippe shoarmatent of een schaakclub voor kinderen?

Veel minder interessant zijn dan weer de geacteerde momenten van rivaliteit tussen Katja en Daan, afgekeken van die eindeloze wedstrijdjes die BNN voor zijn sterren placht te organiseren. We geloven heus wel dat Katja heel graag wil winnen en dat Daan net doet alsof hij zich helemaal thuis voelt op de bank bij het gastgezin in een Russisch grensstadje.

Het is uiteindelijk misschien meer 3 op Reis, gezien de toevallig onderweg aangetroffen toeristische trekpleisters, dan Katja vs Daan, maar hee: in dit stadium van de geschiedenis moet je er wat voor over hebben om een breed publiek bij de vijand naar binnen te laten kijken.

Die kijkcijfers vallen overigens een beetje tegen, gezien de zender (NPO 1 op vrijdag primetime) en de voorpubliciteit. Er keken 694.000 mensen naar de eerste aflevering, net iets meer dan de helft van wat het voorgaande programma trok: een college over licht van Robbert Dijkgraaf in DWDD University (1,3 miljoen). En dat is toch echt iets zwaarder kost.

Ik vrees dat die tegenvaller valt te verklaren uit een weerzin van vooral jonge kijkers tegen iets dat niet zo echt is als gesuggereerd wordt.