OVSE constateert gesjoemel bij zege van Mirzijojev

Verkiezingen Oezbekistan

Volgens OVSE-waarnemers was de stembusgang in het Centraal-Aziatische land georkestreerd.

Mirzijojev brengt zijn stem uit. Foto Reuters

De uitslag van de Oezbeekse verkiezingen, afgelopen zondag, kwam voor niemand als een verassing: interim-president Sjavkat Mirzijojev behaalde een klinkende overwinning. Internationale waarnemers staken hun kritiek niet onder stoelen of banken.

De Oezbeekse kiescommissie kende Mirzijojev maar liefst 88,6 procent van de stemmen toe. OVSE-waarnemers, die enkele weken in het land bivakkeerden om toezicht te houden op de verkiezingen, kwamen maandag tot de conclusie dat een eerlijke stembusgang ver te zoeken was.

Hoewel de kiescommissie volgens de OVSE vooruitgang heeft geboekt op het gebied van transparantie, concludeerden de waarnemers ernstige schendingen. Zo zou met stembiljetten zijn gerommeld en werden kiezers rondgereden om op meerdere plaatsen te stemmen. Dit was mogelijk vanwege het gebrek aan een centrale kiezersregistratie. Maar ook, zo stelde de OVSE, doordat de Oezbeekse wetgeving niet is ingericht op democratische verkiezingen.

Ook de strenge controle op de media droeg bij aan het slechte rapportcijfer. Kritische publicaties en websites worden permanent geblokkeerd; de media die aanwezig waren lieten alleen positief nieuws zien over Mirzijojev. De overige kandidaten waren bij het publiek nauwelijks bekend.

Dat Mirzijojev de verkiezingen zou winnen, stond van tevoren min of meer vast. Hoewel de uitslag pas maandagmiddag bekend werd, vierde Mirzijojev zijn verkiezing al voor de officiële uitslag op Twitter met champagne en een speciaal gemaakte taart met daarop in glazuur de tekst: ‘Mirzijojev, onze president’. De Russische president Poetin was de eerste die hem hartelijk feliciteerde.

De verkiezingen volgen op de dood van president Islam Karimov in september. Doordat de opvolging niet geregeld was, bestond de vrees voor een machtsvacuüm. Het was Mirzijojev, sinds 2003 premier, die door Karimovs partij naar voren werd geschoven. Van hem wordt verwacht dat hij Karimovs beleid zal voortzetten.

Oud-Sovjetleider Karimov regeerde het Centraal-Aziatische land tot zijn dood met strakke hand. Van politieke oppositie was geen sprake en het land werd berucht vanwege notoire mensenrechtenschendingen. Ook Karimovs familie werd niet gespaard: zijn eens geliefde dochter Gulnara Karimova werd in 2014 onder huisarrest geplaatst. Haar zoon liet onlangs aan de BBC weten dat Karimova gevangen wordt gehouden door de veiligheidsdiensten.