NRC checkt: ‘Er is een scheidsrechterstekort in het amateurvoetbal’

Dat zei dichter en ex-scheidsrechter Nanne Nauta zaterdag in het AD.

Scheidsrechter Richard Liesveld. Foto ANP

De aanleiding

In een persoonlijk verhaal in het AD verklaarde dichter Nanne Nauta zaterdag waarom hij is gestopt als vrijwillig scheidsrechter bij een Utrechtse amateurclub. Hij is te vaak verketterd. De scheldpartijen waren onlangs zo erg dat hij thuis huilend op de bank belandde.

De druppel vormde een duel dat niet door een vrijwilliger als hij gefloten had moeten worden, maar door een hogeropgeleide scheids. „Een categorie A- duel”, schrijft Nauta. „Voor niet-kenners: dat zijn wedstrijden waarvoor normaal een KNVB-scheids wordt aangesteld.” Verboden is dit niet, maar het is niet wat de KNVB belooft. De bond wil alle categorie A-duels laten fluiten door geschoolde arbiters, die per duel een onkostenvergoeding krijgen. Nauta: „Maar net als veel clubs kampen zij met een tekort.” Is dat zo? Heeft de KNVB een scheidsrechterstekort in het amateurvoetbal?

Waar is het op gebaseerd?

Grotendeels op zijn ervaringen bij zijn eigen club, zegt Nauta desgevraagd. In plaats van lagere teams moest hij steeds vaker in categorie A fluiten. Hij floot dan boven zijn macht.

En, klopt het?

Bij de Centrale Organisatie van Voetbal Scheidsrechters zien ze inderdaad een daling in het ledental, zegt voorzitter Pol Hinke. Zijn vereniging heeft 4.700 leden, tegenover 15.000 in de jaren 70. „Het komt deels door de vergrijzing. Er zijn meer scheidsrechters die stoppen dan er bijkomen. De verruwing van de maatschappij speelt ook mee. Het gebeurt toch wel twee keer per seizoen dat je het verbaal heel erg moet ontgelden.”

Uit de jaarverslagen van de KNVB blijkt dat het aantal geregistreerde scheidsrechters de voorbije vijf seizoenen met 12,5 procent is afgenomen. Van 5.277 in 2011-2012 naar 4.613 in 2015-2016. Daarentegen zijn er juist meer voetbalteams gekomen. Vijf jaar terug waren er 60.457 veldteams, nu 64.855.

Kortom, meer duels, minder arbiters. „Strikt genomen is er een tekort”, bevestigt KNVB-woordvoerder Bram Groot. „Niet alle categorie A-duels kunnen gefloten worden door een scheidsrechter met de juiste opleiding. Maar een probleem is dat niet. Alleen in het vrouwenvoetbal en bij de lagere junioren moet er soms een clubscheidsrechter fluiten.”

Naast de vergrijzing heeft ook de aanscherping van de scheidrechterscursus het aantal arbiters doen dalen. Hierdoor is het minder makkelijk is om een geregistreerd KNVB-scheidsrechter te worden. „Dit draagt wel weer bij aan de kwaliteit van de arbitrage”, stelt Groot.

Terwijl veel KNVB-scheidsrechters met pensioen gaan, is het aantal arbiters dat enkel bij hun eigen club fluit wel toegenomen. Vijf jaar geleden waren dit er 23.000, nu zijn dit er 31.810. Door fanatieker te werven zijn vooral jongeren meer gaan fluiten. De KNVB hoopt dat zij straks ook elders willen fluiten, zodat er op termijn geen tekort meer is.

Conclusie

Heeft de KNVB inderdaad een tekort aan scheidsrechters? Omdat de bond niet voor elke categorie A-wedstrijd een gekwalificeerde KNVB-scheidsrechter kan leveren, beoordelen we de stelling als waar.