Dijsselbloem: ‘Dit is niet het begin van een nieuwe crisis’

Eurozone De eurozone is niet in gevaar, verzekerden de Europese ministers van Financiën maandag. Maar hoe maak je de euro geloofwaardiger?

Jeroen Dijsselbloem (L) met de Griekse minister van Financiën Euclid Tsakalotos voorafgaand aan de bijeenkomst van de Eurogroep, die maandag in Brussel over Griekenland vergaderde. Foto Emmanuel Dunand/AFP

Geen paniek! Dat was maandag de boodschap van Europese ministers van Financiën, bijeen in Brussel. De eurozone is niet in gevaar door de ontwikkelingen in Italië, waar een referendum zondag leidde tot het vertrek van premier Renzi en opnieuw twijfel zaait over de weerbaarheid van Italiaanse banken, en mogelijk die van de eurozone.

„Italië is een sterke economie”, zei minister Dijsselbloem, voorzitter van de Eurogroep, het gremium van lidstaten uit de eurozone. „Dit is niet het begin van een nieuwe crisis. Het referendum ging over Italië, de uitkomst is niet een anti-Europese stem. De markten hebben kalm gereageerd.” En een „systeemgevaar” voor de euro was er zeker niet, voegde zijn Franse collega Sapin daaraan toe.

Eurocommissaris Pierre Moscovici (Economische Zaken) leek minder gerust. Hij had er „het volste vertrouwen” in dat Italië de crisis te boven komt en dat „de eurozone allerhande schokken aankan”, maar zag in het referendum ook nieuw bewijs dat de gemeenschappelijke munt verder „moet worden versterkt”. Een deel van de vergadering maandag ging over Griekenland: de zwaar drukkende schulden van dat land worden op korte termijn een beetje verlicht, onder meer door de looptijd van schuldpapier met enkele jaren te verlengen.

Maar Italië domineerde de gesprekken. Hoe maak je de euro, waarvan het bestaansrecht bij elke electorale storm weer in het geding lijkt, geloofwaardiger?

Uit de droom helpen

Onlangs riep Moscovici eurolanden op om volgend jaar circa 50 miljard euro extra te besteden. Een boodschap vooral gericht aan Duitsland, Nederland en Luxemburg – landen die meer kunnen uitgeven, maar de hand op de knip houden. Tot grote ergernis van andere eurolanden, die wel wat stimulans kunnen gebruiken, maar er de middelen niet voor hebben. Een paradox die volgens de Commissie kan worden opgelost met meer centrale sturing. Dus niet alleen maar adviezen uit ‘Brussel’ over het terugdringen van begrotingstekorten, maar óók aansporingen om de teugels juist te laten vieren.

Dijsselbloem hielp hem maandag uit die droom. Hij ziet óók dat er „een geografische mismatch” is binnen de eurozone, en dat die alleen kan worden opgelost door „verdieping van de monetaire unie”. Maar „dat is voor de toekomst”. Nederland wil hier pas over praten als er méér landen hun zaakjes op orde hebben - en het stond niet alleen: het Commissievoorstel om meer te investeren bleek na afloop volledig te zijn uitgekleed.