Samsom doet het dan toch: hard uithalen naar Asscher

Lijsttrekkersstrijd Samsom viel Asscher tijdens het laatste PvdA-lijsttrekkersdebat vooral aan op diens kritiek op de oneerlijke concurrentie door arbeidsmigratie uit Oost-Europa.

Lodewijk Asscher en Diederik Samsom zaterdag tijdens het vierde en laatste lijsttrekkersdebat. Foto Bart Maat/ ANP

Diederik Samsom wachtte ermee tot het allerlaatste PvdA-lijsttrekkersdebat, deze zaterdagmiddag in het Amsterdamse café Roest, en toen deed hij het toch: hij haalde hard uit naar die ándere kandidaat, vicepremier Lodewijk Asscher.

Waarom maakte die nu ineens zo’n punt van de oneerlijke concurrentie door de arbeidsmigratie in Europa? “Dat probleem ligt er al jaren”, zei Samsom. Dus waarom was Asscher niet al drie jaar geleden in het vliegtuig gestapt om de Oost-Europese landen ervan te overtuigen dat de regels moeten veranderen?

“Of doe dat nu. Je hoeft er echt niet mee te wachten tot aan de verkiezingen. En ik reis achter je aan, ik steun je.”

Bekijk hier het gehele debat terug. Tekst gaat verder onder de video:

Kritiek niet volledig terecht

Heel terecht was Samsoms kritiek niet. Als minister van Sociale Zaken maakt Asscher zich al jaren druk over werknemers uit landen als Polen, Roemenië of Hongarije die in Nederland goedkoper zijn dan hun Nederlandse collega’s en hij probeert in Brussel om dat te veranderen.

Aan de andere kant: zo correct waren Asschers uithalen naar Samsom ook niet steeds geweest. In het allereerste debat, bijna vier weken geleden in Den Haag, deed hij alsof de inhoud van het regeerakkoord met de VVD voor hem een verrassing was geweest en hijzelf daarna zoveel mogelijk had moeten “rechtzetten”. Hij zei er niet bij dat Samsom hem tijdens de onderhandelingen met de VVD steeds had bijgepraat.

Kandidaten ontlopen elkaar nauwelijks in populariteit

Tot en met woensdag mogen de leden van de PvdA op een van de twee kandidaten stemmen. Opiniepeilingen laten zien dat Samsom en Asscher elkaar in populariteit niet veel ontlopen. Op vrijdagmiddag volgt de uitslag.

In Amsterdam draaide Asscher zaterdag de kritiek van Samsom over de arbeidsmigratie handig om en zei dat het „nieuw” was wat hij hoorde: Samsom wilde nu dus óók dat Europa zou veranderen.

“Eerst zei onze Diederik nog dat ik met loze beloften kwam. Als dit in drie weken van debatteren kan gebeuren, kan het ook in drie maanden met Nederland.”

Rutte ‘goedkope imitatie Wilders’

Het was de enige keer in het debat dat de kandidaten opvallend venijnig waren tegen elkaar, waardoor er voor de leden niet heel veel verschil te zien was. Samsom deed verder weer net zo vriendelijk tegen Asscher als in de eerste drie debatten. Hij bedankte hem omdat ze vier jaar lang zo geweldig hadden samengewerkt – waarmee hij de PvdA-leden wel meteen de boodschap gaf dat verandering van leider dus misschien ook niet zoveel uitmaakt.

Asscher zei, net als eerder, dat het “onverstandig” was om niks te veranderen. Je hoeft, vindt hij, als PvdA-lid alleen maar te bedenken hoe slecht de partij er nu voorstaat. Dan weet je volgens hem dat het ánders moet “in leiderschap en toon”.

Maar Asscher bewaarde zijn scherpste uithalen voor PVV-leider Geert Wilders (“hypocriete haatzaaier”) en premier Mark Rutte. De VVD-leider noemde hij “een goedkope imitatie van Wilders, op zijn slechte dagen” en hij zei: “Als je er een keus van maakt tussen Wilders en Rutte, krijg je ze allebei. Rutte heeft dat al eerder gedaan en hij doet dat gewoon weer.”

Dijsselbloem en Plasterk fan van Samsom

Er was niet één kandidaat die de overvolle zaal met PvdA’ers heel duidelijk mee kreeg. Samsom had wel twee prominente fans in het café, de ministers Ronald Plasterk en Jeroen Dijsselbloem met allebei een Samsom-sjaal om, en hij deed aan het eind een bijna emotionele oproep aan de leden: “Staar niet in de koplampen van de peilingen, maar kies degene die uw idealen deelt. Volg uw hart.”

Een vrouw van 65 uit Amsterdam-West klapte er hard om. Ze twijfelt, zei ze: “Je moet ook kijken met welke lijsttrekker je de meeste zetels haalt. Misschien is dat Asscher. Maar welke verandering wil hij nu precies?”

Dijsselbloem zei na afloop van het debat dat hij denkt dat het dáár om zal gaan: „De leden zullen moeten kiezen tussen hun hart of hun verstand.” Hijzelf ook?

„Nee. Ik kies met mijn hart én mijn verstand. Ik weet hoe goed Diederik is als campaigner.”