Commentaar

Tollen in de ruimtetijd

Al eeuwenlang stelt de wetenschap ons zelfbeeld en ons wereldbeeld op de proef. En – op de creationistische achterhoede en wat holistisch denkende vaccinatiebespuwers na – is het voor de mensheid vrijwel altijd: buigen of barsten. Ons wereldbeeld wordt aangepast en de wetenschap marcheert verder.

Achteraf gezien was die switch van Copernicus (zon in het midden, niet de aarde), waar het allemaal mee begon, een peulenschil. Wie kan zich nu bijvoorbeeld werkelijk voorstellen dat je bestaat uit 30 biljoen lichaamscellen (en ongeveer evenveel maar veel kleinere bacteriën)?

En dat inmiddels krankzinnig grote heelal waarin we wonen! Welk mens voelt die 13,8 miljard lichtjaar en die 2 biljoen sterrenstelsels echt van binnen? De Oude Grieken zouden zeggen: de goden lachen ons uit. Want dit alles is nog behoorlijk simpel, vergeleken met wat de relativiteits- en quantumrevolutie nu al 100 jaar oplevert. In die maalstroom lijken niet alleen wijzelf, maar álle ruimte en dingen iedere vorm van normaliteit en realiteit te verliezen in een draaimolen van ruimtetijdparadoxen, multiversa, tweelingdeeltjes op afstand, gluons en oneindig klein opgerolde extra dimensies. Stranger than fiction.

Temidden van dit gekkenhuis stelde onlangs de fysicus Erik Verlinde voor dat de vertrouwde zwaartekracht géén eigenschap is van ruimtetijd (óók al gek), maar een informatie-effect dat net als ruimtetijd een emergent effect is van brokkelrealiteiten in het quantumschuim.

Interessant!

Gelukkig beschrijft verderop in deze bijlage Margriet van de Heijden op poëtische én heldere wijze de context van Verlindes idee. Best begrijpelijk wordt het dan. Zoals Van der Heijden zelf schrijft: „Gelukkig hoef je niet zelf alle quantumbits uit te lezen om het heelal te doorgronden”.

En op nrc.nl staat een animatie waarin Bruno van Wayenburg in negen krachtige trefwoorden de strijd om de zwaartekracht visualiseert. Leest en kijkt, uw wereldbeeld zal nooit meer hetzelfde zijn.