Rechter mengt zicht niet in ruzie over fusie villadorp Haren met Groningen

De rechter acht zichzelf niet bevoegd in te grijpen, omdat herindelingskwesties gaan over wetgeving.

De Martinitoren in Groningen, de gemeente waarmee Haren moet gaan fuseren. Foto Remko de Waal / ANP

De provincie Groningen mag de omstreden herindeling van villadorp Haren met de stad Groningen en buurdorp Ten Boer doorzetten. Dat heeft de rechtbank Groningen deze vrijdagochtend bepaald. De rechter acht zichzelf niet bevoegd in te grijpen.

Inwoners van de Groningse gemeente hadden een kort geding aangespannen tegen de provincie. Ze vinden dat gedeputeerde Patrick Brouns (CDA) er “autoritair en zonder gedegen motivering” een herindeling doordrukt met buurstad Groningen en buurdorp Ten Boer.

Advocaat Ruben Wiegerink sprak namens zesentwintig inwoners van Haren van “onbehoorlijk bestuur”. Driekwart van de inwoners in Haren liet eerder per referendum weten dat ze zich niet willen aansluiten bij de stad Groningen. Ook een meerderheid van de gemeenteraad is nu tegen de herindeling.

De advocaten van de provincie brachten daartegenin dat de rechtszaak de democratische gang van zaken doorkruist. Het is uiteindelijk aan de regering en beide Kamers van de Staten-Generaal om hierover te beslissen. Zij kregen van rechter M. Griffioen gelijk: artikel 120 van de Grondwet verbiedt de rechter de grondwettigheid van de wet te toetsen.

‘Herindeling is wetgeving’

Cruciaal is volgens de rechtbank dat het bij de herindelingskwestie gaat om een wetgevingsproces. Een rechter kan dat proces niet toetsen, blijkt uit een arrest van de Hoge Raad uit 1999. De verwijten die het Burgercomité de provincie maakt, hebben volgens de rechter stuk voor stuk betrekking op het wetgevingsproces. Het is aan politieke organen als Provinciale Staten, de regering en het parlement om te oordelen over de rechtmatigheid van het handelen van Gedeputeerde Staten in Groningen.

Lees ook het opiniestuk van enkele inwoners van Haren: Zo wordt ‘Groot-Groningen’ gecreëerd.

De inwoners van Haren eisten onder meer dat er een nieuw onderzoek zou komen naar de mogelijkheid om Haren zelfstandig te houden. Ook wilden ze dat de benoeming van bemiddelaar Marga Kool wordt teruggedraaid. Zij werd aangesteld toen de gesprekken over herindeling spaak liepen.

De provincie stuurt aan op een herindeling, onder meer vanwege de kwetsbare financiële positie van Haren. Maar de gemeenteraad van het villadorp denkt met een omvangrijk bezuinigingsprogramma financiële zelfstandigheid te kunnen bolwerken. De 19.060 inwoners koesteren hun dorp. Het groen, de gelijkgestemde burgers, de kleinschaligheid – op scholen, in sportclubs en bestuur.