Amerika heeft straks generaal ‘Mad Dog’ op Defensie

James Mattis

Hij is een ijzervreter, vocht in Irak en Afghanistan, is havik én realist. De avances van Trump naar Rusland vindt hij fout, van de Iran-deal wil hij niet af.

Generaal James N. Mattis (rechts), in 2002 in Kandahar (Afghanistan). Foto Mario Tama/Getty Images

James Mattis dankt zijn bijnaam, Mad Dog, onder meer aan zijn ongezouten uitspraken. Zo benadrukte hij verschillende keren dat het doodschieten van tegenstanders „leuk” is. „Als je Afghanistan ingaat, kom je jongens tegen die vrouwen in het rond meppen omdat ze geen sluier dragen”, zei hij in 2005. „En dan is het echt hartstikke leuk om die dood te schieten.”

De 66-jarige, verstokte vrijgezel Mattis is een alom gerespecteerd ijzervreter die deelnam aan de eerste Golfoorlog (1991), en de invasies van Afghanistan ( 2001) en Irak (2003). Hij onderhandelde met het commando van de opstandelingen tijdens de strijd om Fallujah. Mattis nam ook het besluit, in mei 2004, een huis bij de Syrische grens te bombarderen waar volgens hem opstandelingen zaten. De bommen vielen op een bruiloft waarbij 42 burgers omkwamen, onder wie vrouwen en kinderen. In 2013 ging hij met pensioen.

Trump maakte het nieuws bekend tijdens een massabijeenkomst:

Mattis is een havik, maar ook een realist. Zo staat hij bekend om zijn harde opstelling jegens Iran, maar anders dan Trump vindt hij het verbreken van het nucleair akkoord een slecht idee. Hij acht Trumps avances jegens Rusland verkeerd. In een eerder gesprek met Trump verklaarde Mattis tot Trumps verbazing dat hij geen voorstander is van waterboarden, een martelmethode die door Trump in campagnetijd werd geprezen.

Gepensioneerden uit tijd Bush

Met de benoeming van Mattis heeft Trump zich opnieuw tot een specifieke groep gewend: gepensioneerde hardliner generaals uit het Bush-tijdperk die bij Obama geen gehoor vonden. Michael Flynn, Trumps nationale veiligheidsadviseur, werd onder Obama ontslagen. Ook de carrière van David Petraeus, genoemd voor de post Buitenlandse Zaken, knakte.

Trump heeft om Mattis’ benoeming rond te krijgen nog wel toestemming nodig van het Congres; Mattis ging in 2013 met pensioen en een oud-militair moet minstens zeven jaar uit functie zijn voor hij minister kan worden. Sowieso kwam het maar één keer eerder voor dat oud-militair Defensie leidde; het commando berust van oudsher bij de president, het Congres en een burger-minister.

Niet alleen Democraten, ook sommige militairen zetten daarom vraagtekens bij de populariteit van generaals bij Trump. In The New York Times zei oud-generaal, Carter F. Ham, dat de horde in het Congres die Mattis moet nemen „een wet is omdat wij geen militaristische samenleving zijn, of willen zijn.”