Franco’s langst zittende politieke gevangene

foto afp

Marcos Ana zou zelf waarschijnlijk hebben beweerd dat hij slechts 73 jaar oud is geworden. De Spaanse dichter telde de bijna 23 jaar (1939-1961) die hij in de cel heeft doorgebracht onder het regime van Francisco Franco namelijk nooit als ‘leven’. Marcos Ana, die twee keer de doodstraf tegen zich hoorde eisen, was de langst zittende politieke gevangene onder de Spaanse dictatuur. Hij stierf op 24 november in Madrid op 96-jarige leeftijd.

Als Fernando Macarro Castillo werd hij op 20 januari 1920 geboren in het plaatsje San Vicente in de provincie Salamanca. Later veranderde hij zijn naam in Marcos Ana als een eerbetoon aan zijn vader en zijn moeder. Onder dat pseudoniem ging hij in de gevangenis dichten en schrijven. Zijn eerste clandestiene gedicht werd in 1960 afgedrukt in Brazilië. Negen jaar geleden presenteerde hij zijn autobiografie Decidme cómo es un árbol. Oftwel: ‘Zeg me hoe een boom is’.

Marcos Ana sloot zich op zijn vijftiende aan bij de jonge socialisten. Later werd hij lid van de communistische partij. Hij had graag aan het front willen vechten, maar werd als tiener terug naar huis gestuurd. Op zijn negentiende kwam hij vast te zitten. Hij werd onder meer beschuldigd van drie moorden in Alcalá de Henares. Voor hetzelfde vergrijp werden andere gevangenen ter dood veroordeeld. Marcos Ana ontsnapte aan het vuurpeloton.

Op zijn 42ste, op 17 november 1961, kwam hij vrij, mede onder druk van een campagne van Amnesty International. Tot die tijd was hij nooit intiem samen geweest met een vrouw. Een vriend nam hem mee naar een nachtclub waar een prachtige, donkere vrouw met de naam Isabel 500 pesetas kreeg toegestopt met de opdracht Marcos Ana te vermaken. De dichter vertelde later aan de krant El País dat hij haar niet had durven aanraken. Ze brachten de nacht pratend door.

Isabel stopte de 500 peseta terug in de broekzak van Marcos Ana. Van het geld kocht hij bloemen en op een kaartje schreef hij: ‘Voor Isabel, mijn eerste liefde’. Deze actie inspireerde de beroemde regisseur Pedro Almodóvar om de rechten van Marcos Ana’s autobiografie te kopen. De film is er tot dusver niet gekomen.

In 1963 kreeg Marcos Ana met zijn toenmalige partner Vida Sender een zoon: Marquitos. Hij noemde hem „het mooiste geschenk” in zijn leven.