VN: etnische zuiveringen in Zuid-Soedan die doen denken aan ‘Rwanda’

De VN spreken van onder meer van platgebrande dorpen en groepsverkrachtingen.

Vrouwen bij een vluchtelingenkamp van de Verenigde Naties in Zuid-Soedan. Volgens de VN zijn er etnische zuiveringen gaande in het land die vergelijkbaar zijn met die in Rwanda in 1994, waar een genocide plaatsvond. Foto AP

Het hoofd van de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties (VN), Yasmin Sooka, heeft donderdag ernstige zorgen geuit over de situatie in Zuid-Soedan. De etnische zuiveringen die momenteel plaatsvinden in het door burgeroorlog geteisterde land zouden kunnen leiden tot een genocide zoals die in Rwanda. Daarbij werden in 1994 in korte tijd honderdduizenden Rwandezen vermoord.

Sooka van de VN stelt dat de zuiveringen worden uitgevoerd door onder meer mensen te laten verhongeren, groepsverkrachtingen en het platbranden van dorpen. Sooka:

“Overal waar we heen gingen in dit land hoorden we dorpsbewoners zeggen dat ze bereid waren te moorden om hun land terug te krijgen.”

Adama Dieng, de speciale adviseur van de VN voor de preventie van volkerenmoord, waarschuwde in november al voor een naderende ramp in Zuid-Soedan: “De etnische haat en het tot doelwit maken van burgers kunnen leiden tot een genocide als er nu niet onmiddellijk wordt ingegrepen.” Salva Kiir, de president van Zuid-Soedan, ontkende donderdag tegenover Reuters dat er etnische zuiveringen gaande zijn in zijn land.

Burgeroorlog sinds 2013

In 2013 brak een burgeroorlog uit in Zuid-Soedan tussen troepen van president Salva Kiir en vicepresident Riëk Machar. Deze strijd speelde zich af langs etnische lijnen: president Kiir behoort tot de Dinka-bevolkingsgroep, en vicepresident Machar tot de Nuer-groep. Bij de gevechten tussen de aanhangers van Machar en Kiir vielen tienduizenden doden en sloegen twee miljoen mensen op de vlucht.

Lees meer over de situatie in Zuid-Soedan: In Zuid-Soedan dreigt een massaslachting

In 2015 kwam er onder internationale druk een vredesakkoord. In april keerde rebellenleider Riëk Machar voor het eerst sinds het uitbreken van de gevechten terug naar Zuid-Soedan. Hij werd opnieuw tot vice-president benoemd.

Heviger dan ooit

Niet lang erna raakten de twee weer met elkaar in conflict. In juli werd Machar weer uit zijn functie gezet. De strijd is er inmiddels heviger dan ooit, schreef NRC-redacteur Koert Lindeijer vorige maand:

“Want dit keer is er niet alleen sprake van een conventionele oorlog tussen de eenheden van president Kiir en die van zijn afgezette rivaal, maar voeren ook losbandige milities strijd. Bovendien, zo waarschuwen de VN, is er door het prediken van haat een klimaat ontstaan waarbij tribale wraakgevoelens gemakkelijk in grootschalig bloedvergieten kunnen ontaarden.”

Zuid-Soedan is het jongste land van de wereld. In 2011 scheidde het zich onder president Kiir af van Soedan. Er wonen ongeveer 11 miljoen mensen.

    • Guus Ritzen