Terugkijken: Zembla kon eenvoudig bij Europoldossiers

De uitzending van Zembla is inmiddels internationaal opgepikt en zorgt overal voor opgetrokken wenkbrauwen.

De evacuatie-instructies van een olieplatform. De creditcardgegevens van een piloot van Martin Air. De toekomstige verdienmodellen van Philips. Toen onderzoeksprogramma Zembla begon te onderzoeken wat voor informatie er online allemaal voor het grijpen ligt stuitten ze op tal van voorbeelden. Maar het meest schokkend waren de terreurdossiers van Europese opsporingsdienst Europol, die door een niet-professionele snuffelaar eenvoudig op te zoeken waren.

Woensdagavond was de uitzending van Zembla, waarin te zien was hoe het televisieprogramma meer dan zevenhonderd pagina’s aan vertrouwelijke terreurdossiers kon inzien. Een medewerkster van Europol had de bestanden thuis op een onbeveiligde back-up-schijf van het merk Iomega staan. De documenten gaan voornamelijk over de periode 2006 tot 2008 en bevatten gevoelige informatie over terreurgroepen, waaronder ook de Nederlandse Hofstadgroep. Honderden namen en telefoonnummers van personen uit meerdere terreurgroepen konden met een paar muisklikken ingezien worden.

Europol kan dan ook niet met zekerheid zeggen dat er geen andere handige internetter is geweest die de documenten heeft opgesnord. Adjunct-directeur Wil van Gemert acht het in het programma niet waarschijnlijk, maar uitsluiten kan hij het ook niet. Zembla is niet van plan de documenten te publiceren.

Opheldering

De uitzending is inmiddels internationaal opgepikt en zorgt overal voor opgetrokken wenkbrauwen. Zo verbond de Britse krant de Daily Express de uitglijer meteen aan de discussie of Groot-Brittannië na een Brexit wel of geen lid moet blijven van Europol. De BBC merkt fijntjes op dat de onthulling samenviel met de aankondiging dat Europol-directeur Rob Wainwright in januari aan een congres over databescherming en privacy zal deelnemen.

Politico bericht dat de kwestie afgelopen maandag níet is besproken in een gesprek over veiligheid en het delen van informatie tussen Europol-directeur Rob Wainwright en een speciale commissie van het Europees Parlement. Onbegrijpelijk, aldus meerdere Europarlementariërs.

De Nederlandse EU-parlementariër Sophie in ’t Veld (D66), die zich in de liberale fractie in het parlement bezighoudt met databescherming, heeft inmiddels laten weten dat ze wil dat Wainwright opheldering komt geven. Ook Europarlementariër van het CDA Jeroen Lenaers heeft inmiddels schriftelijke vragen aan de Europese Commissie gesteld over welke lessen hieruit worden getrokken.