Stabiliteit op de oliemarkt

nrcvindt

Het leek er niet van te komen, maar uiteindelijk lukte het toch: de leden van de organisatie van olie-exporterende landen (OPEC) wisten woensdag een gezamenlijke productiebeperking af te spreken die de prijs van olie op een hoger plan moet brengen – of ten minste stabiliseren.

Met de afspraak, waar ook grote niet-leden als Rusland aan meedoen, moet een einde komen aan de enorme prijsdaling die tweeënhalf jaar geleden werd ingezet toen Saoedi-Arabië afstapte van zijn rol als marktstabilisator. Voorheen hadden de Saoediërs de rol van ‘swing producer’, die met het opvoeren of beperken van de eigen productie de prijs van olie stuurde. Met name de opkomst van Amerikaanse schalieproducenten had de wereldoliemarkt echter verstoord. Het plan van Riad om de kraan open te zetten en zo de prijs van olie te verlagen, had vooral als doel deze nieuwe concurrenten uit de markt te drukken.

Nu moet worden geconstateerd dat deze strategie is mislukt. Voor netto-importeurs van olie is de prijsdaling van 115 dollar per vat naar ver onder de 30 dollar in het begin van dit jaar een zegen geweest. Voor de exporterende landen, en voor de olie-industrie, een vloek. Begrotingen staan onder druk, investeringen worden uitgesteld en de olie-industrie heeft het wereldwijd zwaar.

Het moeizame compromis, tussen met name de Saoediërs, Irak en Iran, moet uiteraard nog wel worden uitgevoerd. Per januari beginnen de afgesproken productiebeperkingen en wordt duidelijk of die ook daadwerkelijk worden nageleefd. De oliemarkt lijkt er, voorlopig, in te geloven. Na het nieuws steeg de prijs van Brent-olie woensdag en donderdag in totaal meer dan 10 procent .

Het niveau van de olieprijs doet ertoe. Maar stabiliteit is nog belangrijker. De forse desinvesteringen die de bedrijfstak de afgelopen jaren heeft doorgevoerd als antwoord op de prijsval van olie, riskeren dat er in de toekomst krapte ontstaat, met grote prijspieken tot gevolg. Liever vroeger dan later zal de wereld volledig over moeten gaan op alternatieve vormen van energie. Maar tot die tijd blijft, leuk of niet, olie een van de belangrijkste dragers van energie. En tot dan blijft deze grondstof ook een van de voornaamste parameters van de wereldeconomie.

Productieafspraken zijn geen ideale praktijk. En het is de vraag of zij nog effectief zijn, nu de Amerikaanse olie-industrie de rol van swing producer lijkt over te gaan nemen. Maar misschien dat het woensdag bereikte OPEC-akkoord leidt tot een rustiger oliemarkt. Dat is nog altijd te verkiezen boven de wilde periode van de afgelopen tweeënhalf jaar.