Recensie

Mozaïek maakt nieuwe passage Amsterdam tot visueel feest

‘Amsterdam oersoep’ Met de nieuwe, donderdag geopende Beurspassage heeft Amsterdam eindelijk weer een passage die de naam verdient.

Plafond met mozaïek en kroonluchters in nieuwe Beurspassage in Amsterdam, met als thema 'Amsterdam oersoep': wat zoal in de grachten te vinden is.

Met de nieuwe, donderdag geopende Beurspassage heeft Amsterdam eindelijk weer een passage die de naam verdient. Weliswaar heeft de doorgang tussen het Damrak en de Nieuwendijk niet een elegant glazen dak, zoals de klassieke 19de-eeuwse passages in bijvoorbeeld Parijs en Den Haag, maar de rijk versierde terrazzovloeren, betegelde wanden en het mozaïek op het vijftig meter lange tongewelf maken dit gemis meer dan goed. Glazen wandlampen in de vorm van zakken frites, ijsco’s en klompen en kroonluchters, gemaakt van vergulde tandraderen en andere fietsonderdelen, zorgen voor het licht dat het mogelijk maakt om het bonte mozaïek van Arno Coenen, Iris Roskam en Hans van Bentem goed te bekijken.

De vernieuwde Beurspassage is in de plaats gekomen van de naargeestige doorgang door het oude C&A-gebouw een modernistische betonkolos die midden jaren zestig in de plaats kwam van een kantoorgebouw van Berlage met een middelmatige passage dat in 1963 afbrandde. De nieuwe Beurspassage zit niet op dezelfde plek als de oude, maar is naar het noorden verplaatst, aan de rand van het door de Amerikaanse postmodernist Robert Stern tot bakstenen palazzo verbouwde C&A-gebouw. Het enige minpunt van de nieuwe Beurspassage is dat er, anders dan in een klassieke passage, geen winkels in zitten. Aan de zuidzijde bevindt zich een ingang van een Primarkwinkel, met daarnaast een reeks ondoorzichtige brandweerdeuren. Aan de overzijde zit alleen aan de kant van de Nieuwendijk een koffietent.

Maar de doodsheid van de gevels wordt meer dan gecompenseerd door het visuele feest van de neobarokke versieringen en vooral het mozaïek. Eerder ontwierpen twee van de drie ontwerpers van de passage, Arno Coenen en Iris Roskam, het spectaculaire tongewelf van de Markthal in Rotterdam waar fruit, groente en dieren uit de hemel naar beneden tuimelen. In de Beurpassage toont het mozaïek onder het motto ‘Amsterdam oersoep’ dieren en voorwerpen die men zoal in de Amsterdamse grachten aantreft. Alsof de bezoekers op de bruinige bodem van een Amsterdamse gracht lopen, zien ze boven hun hoofden vissen en ratten in groen-, geel- en bruintinten door het water schieten en rimpelige fietsen, schoenen en andere dingen die Amsterdammers in hun grachten gooien. Een vreemde eend in de bijt is een wazige tijger die aan de wallekant staat en met zijn klauwen in het water de grachtenwandelaars beneden hem belaagt.

    • Bernard Hulsman