‘Klimaatprobleem? Mensenlief, we kunnen toch alles?’

Klopt het wat hij zei over het klimaat?

Jan Terlouw waarschuwde voor klimaatverandering. Een probleem dat met politieke wil op te lossen is. Hoe zit dat?

Foto ANP / Koen van Weel

Als nevenverschijnsel van de welvaartstaat zijn we de aarde aan het verwoesten, zegt Jan Terlouw. In al zijn eenvoud, is zijn beschrijving van klimaatverandering zeer adequaat. We hebben inderdaad kans gezien de CO2-concentratie in de lucht hoger te maken dan die in miljoenen jaren is geweest. En we weten ook dat het destijds dooide op Antarctica, dat er palmbomen groeiden op Groenland, het vijf graden warmer was dan nu, en de zeespiegel meters hoger stond. Dat wil je allemaal niet, dus moeten we stoppen met fossiele brandstoffen en andere dingen „die heel best anders kunnen”, waarschuwt Terlouw.

Volgens hem is het klimaatprobleem eenvoudig op te lossen. Zouden we uit de uitbundige hoeveelheid energie van de zon (duizenden keren meer dan we nodig hebben) echt niet genoeg elektriciteit kunnen halen voor iedereen? Natuurlijk kan dat. De mensheid is ook in staat om een kuil te graven op Mars en met minirobotjes een bloedvat te opereren. Technologie is niet het probleem.

Ook de economie hoeft een oplossing niet in de weg te staan, vindt Terlouw. ‘Groene groei’, zoals het tegenwoordig wel wordt genoemd, is een echte banenmotor. En hoe langer we wachten om klimaatverandering aan te pakken, hoe duurder het volgens economen zal worden.

Lees hier de recensie van Hans Beerekamp over het pleidooi van Jan Terlouw: Jan Terlouw en het touwtje uit de brievenbus

Terlouw leidt daaruit af, dat klimaatverandering in de eerste plaats een politiek en maatschappelijk probleem is. Politici, zelfs de aanstaande Amerikaanse president Donald Trump, weten heel goed wat ze zouden moeten doen. Maar het ontbreekt hen aan overtuigingskracht en durf. Dat komt doordat ze de burgers niet langer vertrouwen. Omgekeerd zijn die burgers het vertrouwen in de democratie kwijtgeraakt. Herstel dat vertrouwen, en we kunnen samen de verwoesting van de planeet de baas.

Herstel van vertrouwen is nodig, maar is het genoeg? Klimaatverandering is niet alleen technologie of economie. Het is vooral ook een verdelingsvraagstuk, op ten minste drie niveaus.

Lees hier of de uitspraken van Terlouw over vertrouwen kloppen: Burgers zijn lang niet zo wantrouwend als Jan Terlouw suggereert

Ten eerste: binnen een maatschappij. Groene groei levert niet alleen winnaars op, maar ook veel (nu nog machtige) verliezers – zoals oliemaatschappijen.

Ten tweede: tussen arm en rijk. De welvaart die rijke landen met fossiele brandstoffen hebben opgebouwd, kunnen we arme landen moeilijk ontzeggen. Zijn rijke landen bereid een deel van hun welvaart in te leveren ten gunste van die van arme landen?

En ten derde: tussen ons en toekomstige generaties. Hoeveel zijn wij bereid onszelf te ontzeggen voor een leefbare aarde voor toekomstige generaties?

Terlouw houdt een mooi pleidooi voor herstel van vertrouwen tussen burger en politiek. Maar wie stemt er straks op een partij die onze vliegvakantie naar Spanje ter discussie stelt?