Kan een Roma-vrouw worden uitgezet wegens bedelen?

Denemarken

Een Roma-vrouw moet van een Deense rechter het land uit na herhaaldelijk te zijn opgepakt wegens bedelen. Ze zou een dreiging vormen.

Bedelende vrouw in Kopenhagen. Foto Juan Gómez/Flickr

Het land uit worden gezet omdat je bedelt om geld. Dat overkomt binnenkort mogelijk een Slowaakse vrouw van de Roma-bevolking, die al jaren door de straten van Kopenhagen zwerft. Een rechtbank in de Deense hoofdstad oordeelde deze week dat ze veertig dagen de gevangenis in moet en daarna het land wordt uitgezet.

Haar zaak is zonder precedent in Denemarken. Veel Denen fronsen hun wenkbrauwen: een EU-burger een EU-land uitzetten, kan dat eigenlijk wel?

Klavs Brammer, de advocaat van de vrouw van in de vijftig, laat telefonisch weten in hoger beroep te gaan. Hij is erg verrast door de uitspraak van de rechtbank. „Pas als een EU-burger een serieuze dreiging vormt voor de nationale veiligheid kan die worden uitgezet”, legt hij uit. „Maar dat gaat dan over mensen die bijvoorbeeld iemand hebben vermoord, niet iemand die op straat bedelt.”

Wat was de onderbouwing van de rechter? „De vrouw vormt een serieuze dreiging omdat ze na vier waarschuwingen en eerdere gevangenisstraffen toch doorging met bedelen.”

De Deense politie liet weten dat de vrouw in de rechtszaal zei dat ze alleen in Denemarken was om te bedelen om geld. Brammer: „Ik begrijp niet hoe een arme vrouw van in de vijftig een serieuze dreiging kan vormen voor een land.”

Er is al langer druk vanuit de Deense politiek om mensen die bedelen harder aan te pakken, zegt advocaat Maja Løvbjerg Hansen, die juridisch advies geeft aan mensen die op straat leven. „Nu is het zo dat bedelaars eerst een waarschuwing moeten krijgen, voordat ze worden gestraft. Het parlement gaat binnenkort bespreken of ze de bedelaars niet meteen de cel in moeten sturen voor twee weken, zonder waarschuwing.”

Deze week kreeg de centrum-rechtse minderheidsregering van premier Lars Løkke Rasmussen er twee partijen bij: de libertarische Liberal Alliance en de Conservatieven. De regering is ook voor hardere maatregelen tegen bedelaars.

In het park slapen

Volgens Hansen krijgen zo’n vijftig mensen per jaar een straf voor bedelen op straat. „Daklozen die in het park slapen worden steeds vaker opgepakt en weggestuurd. Maar waarom mag ik daar wel met mijn kinderen barbecuen?”

Volgens het Deense Instituut voor de Mensenrechten heeft het er ook mee te maken dat de vrouw een Roma is en dus een migrant. Volgens een rapport van de Europese Commissie uit 2014 wonen er zo’n 2.500 Roma in Denemarken. De eerste groepen arriveerden in de jaren zestig en zeventig.

„Zij worden het meest gestraft van alle bedelaars”, zegt Emil Kiørboe, namens het instituut. De meeste bedelaars in Denemarken komen uit Roemenië en zijn niet geregistreerd. Daarom kan hij ook niet vertellen om hoeveel mensen het gaat. „Wij vinden eigenlijk dat bedelen gedecriminaliseerd moet worden. Op dit moment is het zo dat de politie naast het bewaken van de openbare orde, ook als taak heeft om migratie te beheersen. We zijn bang dat ze die twee taken teveel door elkaar halen en migranten straffen geven die ze Deense burgers niet zouden geven”, zegt Kiørboe.

De advocaat van de Slowaakse vrouw hoopt dat het Hooggerechtshof hen in het gelijk stelt. „Anders zou het straks misschien kunnen betekenen dat alle Roma ineens het land uit worden gezet. En dat zou krankzinnig zijn”, zegt Brammer. „De vrouw zit nu in de gevangenis en heeft geen familie in Denemarken. Ze vertelde me dat ze nu zelf misschien ook wel terug naar huis wil.”