Ondanks onwaarschijnlijk verzet blijft Carlsen de waardige wereldkampioen

WK schaken

Magnus Carlsen heeft zijn wereldtitel met succes verdedigd. Op zijn 26ste verjaardag sloeg de Noor in de rapidpartijen toe.

Al wordt er ook op het relatief bedaarde rapidschaak een beetje neergekeken, het zorgde bij de tweekamp om de wereldtitel voor een uitslag waarvan bijna iedereen tevreden kon vaststellen dat de beste man had gewonnen.

Magnus Carlsen blijft wereldkampioen schaken. Woensdag won hij in New York de tiebreak van zijn tweekamp tegen Sergej Karjakin met 3-1. Er waren vier rapidpartijen gespeeld, partijen met een half uur bedenktijd voor beide spelers, en Carlsen had er twee van gewonnen, zodat het niet meer nodig was om nog extreem snelle vluggertjes te spelen met maar vijf minuten bedenktijd.

Snippertje beter

Het begon kalm. In de eerste partij stond Karjakin met wit steeds een snippertje beter, maar nooit genoeg om Carlsen te verontrusten. Er was wel iets verontrustends voor de aanhangers van Karjakin: zijn tijdgebruik. Karjakin was zo traag dat het in de laatste fase bijna bij iedere zet leek of hij zou verliezen door tijdsoverschrijding. Dan deed hij zijn zet nog net op tijd en kreeg hij weer tien seconden extra op de klok, om bij de volgende zet zijn team weer te laten griezelen.

Het ging nog goed, het werd remise. In de tweede partij ging het ook nog net goed, maar alleen door een mirakel. Karjakin stond glad verloren en op de klok leefde hij van zijn ‘increment’, de tien seconden bedenktijd die hij na iedere gespeelde zet extra kreeg. ‘Game over’ twitterde Anish Giri.

In die fase kon met toenemende verbazing en bewondering geconstateerd worden wat een koele kikker Karjakin is. Hij stond verloren en hij had geen tijd, maar iedere keer wist hij de zet te vinden die het hardnekkigste verzet bood, totdat Carlsen de kluts kwijtraakte, een paar keer een geforceerde winst miste en tenslotte Karjakin definitief met remise liet wegkomen.

„Karjakin is wereldkampioen verdedigen”, twitterde Giri. „Als ik Carlsen was, zou ik me door het hoofd schieten”, zei Judit Polgar, de commentator van officiële website.

Elegant dameoffer

Even kon het lijken of Karjakin door mysterieuze krachten onkwetsbaar was geworden, maar die illusie werd snel verstoord in de derde partij, waarin Karjakin met wit al snel slecht kwam te staan. Carlsen voerde de aanval met mooi en sterk spel op beide vleugels en stond al gewonnen toen Karjakin tenslotte een grove blunder maakte.

Die was weer in verschrikkelijke tijdnood geweest en dat zou ook in de vierde partij gebeuren. Hij moest met zwart winnen en hij probeerde het ook wel, zelfs door in een slechte stelling remise te vermijden.

Carlsen, die woensdag zijn 26ste verjaardag vierde, kreeg groot voordeel en smaakte het genoegen om de laatste partij van de tweekamp met een elegant dameoffer af te kunnen sluiten. De Noor blijft wereldkampioen tot 2018, het jaar van de volgende WK-match.

Toen hij en Karjakin de zaal van de persconferentie binnenkwamen zongen de aanwezigen Happy birthday to you. Ook Karjakin feliciteerde Carlsen. Die nam het woord en bedankte Karjakin voor een prachtig gevecht, een geweldige tweekamp. Zijn titelprolongatie was niet makkelijk geweest, zei hij.

Inderdaad had Karjakin meer verzet geboden dan zijn voorganger Anand, die in 2013 al na tien en in 2014 na elf partijen door Carlsen was weggezet. Van een tiebreak was toen geen sprake. Toch zou Karjakin, ook als het lot hem beter gezind was geweest, geen waardig wereldkampioen zijn geweest.

Het is niet genoeg om alleen maar een groot verdediger te zijn, een kampioen moet ook zelf het spel kunnen maken. Dat kan Karjakin vaak heel goed, maar tegen Carlsen kon hij het niet. Niet in deze tweekamp en ook nauwelijks in de toernooipartijen die ze in het verleden tegen elkaar hebben gespeeld.

Spelplezier

Carlsen was blij dat hij aan het eind van de match zijn spelplezier had hervonden. „Vandaag was het leuk om te spelen. Ik denk dat dat in zeker opzicht het belangrijkste was. Op een zeker punt in de match was ik in een duister oord beland, maar ik voel dat het nu beter gaat, dus ik zie de toekomst met vertrouwen tegemoet.”

Karjakin zei dat hij er alles aan zal doen om in 2018 weer de uitdager te worden. Hoe dan ook zullen ze elkaar nog vaak treffen, de eerstvolgende keer in de laatste week van december bij de wereldkampioenschappen rapid en blitz in Qatar.