‘Het gaat te langzaam met de verduurzaming’

Klimaat

Woensdag is een pakket met wetsvoorstellen voor een duurzamer Europa gepresenteerd. De reacties zijn negatief.

Foto ANP

Europa wordt de wereldwijde nummer 1 in duurzame energie. Die belofte deed Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker in 2014. Woensdag kreeg dit een vervolg met een indrukwekkend pakket aan wetsvoorstellen. Duizend pagina’s met de titel: Schone energie voor alle Europeanen. Maar de eerste reacties zijn negatief. „De verduurzaming gaat te langzaam”, zegt Europarlementariër Gerben-Jan Gerbrandy (D66). Zijn GroenLinks-collega Bas Eickhout spreekt van „een gemiste kans”.

Internationaal heeft Europa zich vastgelegd op het terugdringen van de uitstoot van CO2 met 40 procent in 2030, ten opzichte van de uitstoot in 1990. Maar lidstaten willen een mild overgangsregime. Al in oktober 2014 besloten EU-leiders de nationale doelstellingen voor duurzame energieopwekking af te schaffen en zich te beperken tot een (bindend) Europees doel: in 2030 moet 27 procent meer duurzame energie worden opgewekt, middels zon, wind of biomassa.

Het punt is: Europa is nu al op weg om dit te halen, met volgens Gerbrandy „minimale inspanningen”. De doelstelling voor energiebesparing ging woensdag wel omhoog, naar 30 procent, 3 procentpunt meer dan de EU-leiders wilden, en bindend.

„Dat is een verbetering”, erkent Eickhout. Maar 30 procent blijft volgens de Europarlementariër „een lachertje”, omdat dit zonder enig overheidsbeleid nu ook al gehaald kan worden.

In het recent overeengekomen Klimaatakkoord van Parijs werd onder meer afgesproken om de temperatuurstijging als gevolg van klimaatopwarming onder de 2 graden te houden. Met de nu door de Commissie voorgestelde doelstellingen zal dat volgens Eickhout niet worden gehaald. Het signaal aan de markt om in te zetten op duurzaam is daarvoor te zwak, meent hij.

En hoe milieuvriendelijk is biomassa, het opstoken van plantaardige grondstoffen? Het klinkt duurzaam, is daarom extreem populair, maar heeft ook geleid tot een bloeiende handel in houten pallets. „Biomassa verschepen is ontzettend inefficiënt”, zegt Eickhout. Maar aan het begrenzen daarvan waagt de Commissie zich nauwelijks.

Eurocommissaris Maros Sefcovic (Energie-unie) wuifde de kritiek woensdag weg. „Wat we voorstellen is een fundamentele verandering, de grootste sinds de bouw van elektriciteitsnetten.” Volgens klimaatcommissaris Miguel Arias Cañete zijn de doelen „extreem moeilijk” om te halen. En het gaat er ook om wat politiek haalbaar is. „Perfectie is de grootste vijand van actie.” De komende twee jaar moet met lidstaten en het Europees Parlement worden onderhandeld over het pakket.

In 2018 moeten lidstaten duidelijk maken wat ze van plan zijn met energie en klimaat. Vanaf 2019 wordt om de twee jaar gekeken wat ervan terechtkomt. Om de vijf jaar moeten de plannen worden herzien en eventueel worden aangepast.

Eickhout voorspelt dat het gebrek aan regie zal leiden tot een lappendeken.

„Je gaat zien dat Scandinavië en Duitsland bijvoorbeeld keihard doorgaan met duurzame energie, terwijl een land als Polen gaat duiken en op kolen blijft inzetten.”