Gezocht: leegstaande kantoren

Vastgoed

Op zoek naar een woning in Rotterdam? Kijk eens in een oud kantoor. Het ombouwen van burelen neemt een grote vlucht. Investeerders, ontwikkelaars én bewoners staan in de rij.

Foto Jordy Rietbroek

Eén hoeraatje voor de leegstand. Was de enorme hoeveelheid verlaten kantoorpanden een paar jaar geleden nog een hoofdpijndossier voor de gemeente Rotterdam, inmiddels voorziet die voorraad in een toenemende behoefte aan nieuwe woningen in de stad.

Deze week maakte vastgoedontwikkelaar City Pads bekend het kantoorpand Europoint III aan het Marconiplein aan te kopen en om te bouwen tot een woontoren. Het gebouw stond leeg sinds de gemeentelijke diensten die erin huisden vertrokken naar De Rotterdam op de Wilhelminapier.

Lee Foolen is directeur van City Pads. Het uitzicht vanaf de 25e verdieping over de fruithavens en de Maas is op deze heldere ochtend spectaculair. Dit is na de Admiraliteit het tweede project van Foolen in Rotterdam. „De mentaliteit hier bevalt ons. Bij andere gemeenten moet je er echt aan trekken, hier komen ze zelf met plannen.”

Dat er aan dit ‘icoon van de leegstand’ nu een nieuwe bestemming wordt gegeven, is een mijlpaal, zegt Gabor Everraert, als projectmanager kantorenaanpak in dienst van de gemeente. Niet alleen omdat er in één klap voor 36.000 vierkante meter aan leegstand een oplossing is gevonden, maar ook omdat op die zelfde oppervlakte 420 woningen in het middensegment worden gecreëerd, juist de woningen die zo schaars zijn in Rotterdam. Volgens wethouder Schneider is dit precies het soort ontwikkeling waar de stad behoefte aan heeft.

City Pads gaat de toren op het Marconiplein ontwikkelen als appartementengebouw voor starters. Nieuw is het ‘James’-concept. „Net als bij een hotel is er altijd iemand bij de receptie. Die kan van alles regelen, van vergunningen en verzekeringen – we verwachten veel expats – tot tijdelijke opslag en verhuizingen.” Beneden komen voorzieningen zoals een sportruimte en een koffiebar. Het buitengebied wordt een tuin.

De Marconitoren is ook een mijlpaal omdat, aldus Everraert, de ombouw het startsein is voor een ware hausse aan transformaties van kantoren tot woningen. „Ik voorspel dat 2017 wat dat betreft een grandioos jaar wordt.”

De kantorenmarkt heeft het al jaren moeilijk. Door inkrimping van organisaties en het toenemende thuiswerken is de vraag naar vierkante meters gedaald, zeker als die verouderd zijn en op ongunstige lokaties liggen. Everraert is namens de gemeente al zo’n vijf jaar bezig om de leegstand van kantoren aan te pakken. Transformatie tot woningen is een van de oplossingen, maar tot voor kort lukte dat maar mondjesmaat. Ondanks de steun van de gemeente met soepele regels. „Kennelijk waren bouwers en ontwikkelaars er nog niet klaar voor”, zegt Everraert.

Dat veranderde door met een aantal pilots de zaak los te trekken. De eerste die werd opgeleverd was de al genoemde Admiraliteit aan de Admiraliteitskade. Daar werden zeshonderd woningen gerealiseerd in de voormalige kantoren van Deloitte en Center Parcs. Het werd een succes, ook omdat omwonenden er positief tegenover stonden. „Mensen vinden het niet leuk om jarenlang naast een leeg pand te wonen, waar het ’s avonds donker blijft. Bewoning geeft leven in de brouwerij, is goed voor winkels en horeca in de buurt.”

De Admiraliteit, dat begin dit jaar werd afgerond, leidde tot meer. Onder andere tot nieuwe afspraken tussen de gemeente en een groot aantal marktpartijen om de transformatie van oude kantoren tot iets anders (woningen, hotels of gerenoveerde kantoren) te versnellen. Doel van dit convenant: tot en met 2020 ongeveer 350.000 vierkante meter kantoorruimte van de markt te halen. Dat is de helft van het totaal aantal van 700.000 vierkante meters dat leeg staat in Rotterdam.

En nu blijkt die grote voorraad dus een blessing in disguise te zijn, want, zegt Everraert: „Iedereen duikt er opeens op. Door de mogelijkheden die transformatie biedt, begint leegstand een schaars goed te worden. Ook investeerders zien dat, zowel professioneel als particulier. En de bewoners staan in de rij.”

Voor een deel loopt dat parallel aan wat er gebeurt in andere steden, waar de vraag naar woningen eveneens groot is en de huizenprijzen en huren sterk oplopen. Voor Rotterdam ziet Everraert nog een andere oorzaak: „Grote projecten zoals als het Centraal Station en de Markthal, die nu twee jaar klaar zijn, hebben als katalysator gewerkt. Veel meer dan ik vooraf dacht. Neem bijvoorbeeld de Wijnhaven, waar veel kantoren leeg staan. Dat gebied is nu hot, omdat je als verhuurder kan zeggen: je woont op 200 meter van de Markthal.”

Gezien de vraag verwacht Everraert dat de doelstellingen van het convenant worden gehaald. Zijn er tot nu toe ongeveer tweeduizend ‘kantoorwoningen’ gebouwd, in 2017 zou dat in één jaar wel eens kunnen verdubbelen tot vierduizend. Tegelijk met de Marconitoren is het oude pand van Van der Vorm op de Van Vollenhovenstraat 3 het tweede grote project in uitvoering. De ogen zijn gericht op de laatste grote panden in de stad: Blaak 22, het oude kantoor van Caldic, en het Robecohuis op de hoek Blaak-Coolsingel. „Daar zwermen de ontwikkelaars al omheen.”