Trump afhankelijk van de ‘elite’ die hij verguisde

De benoemingen van Donald Trump

Nu de campagne voorbij is heeft Trump weinig moeite met Wall Street of grote bedrijven. Hij is afhankelijk van de elite die hij verguisde.

Steven Mnuchin woensdag in de Trumptower. De voormalige partner van Goldman Sachs wordt minister van Financiën. Foto Evan Vucci / AP

Het laatste campagnespotje van Donald Trump was meteen het meest besproken clipje dat hij liet maken. Trump zei daarin dat ‘de gevestigde orde’ voor biljoenen dollars belangen heeft in de Amerikaanse presidentsverkiezingen. Bankiers, grote ondernemers en andere leden van „een wereldwijde machtsstructuur” probeerden Hillary Clinton in het zadel te helpen. Het spotje liet onder meer een foto zien van Lloyd Blankfein, de bestuursvoorzitter van Goldman Sachs.

Angst voor de onzichtbare macht van het Grote Geld domineerde Trumps campagne. Drie weken na de verkiezingen blijkt hoe relatief die afstand tussen Trump en het bedrijfsleven is. De benoemingen die hij tot nu toe bekendmaakt, laten zien dat de aankomend president weinig moeite heeft met Wall Street, of grote bedrijven. Trump kondigde aan dat Steven Mnuchin, een voormalige partner van het zo verguisde Goldman Sachs, minister van Financiën wordt. Mnuchin werkte zeventien jaar voor Goldman Sachs, en begon daarna een carrière in Hollywood, als investeerder in de filmindustrie.

Miljardair als minister van Handel

De benoeming van Mnuchin is niet verrassend. Hij maakte al deel uit van het team dat Trumps overgang naar het Witte Huis moet begeleiden. Maar het onderstreept nog eens hoe afhankelijk de aankomend president is van de ‘elite’ die hij maandenlang verguisde. Als minister van Handel benoemde Trump woensdag de 79-jarige miljardair Wilbur Ross. Deze vriend van Trump werd rijk door noodlijdende bedrijven op te kopen, te saneren en weer door te verkopen. Met name in de kolen- en staalindustrie, waar de laatste jaren veel banen verloren gingen, heeft Ross een reputatie als harde saneerder. De werkwijze van Ross staat op gespannen voet met wat Trump tijdens zijn campagne beloofde: een terugkeer van banen in deze sectoren. Ross kent de zwakke kant van Amerika’s oude industrieën, en heeft vaak gezegd dat een simpele terugkeer naar vroeger niet mogelijk is.

Het patroon bij Trumps benoemingen wordt steeds zichtbaarder. Hij stelt een mix samen van rechtlijnige ideologen en pragmatici, met veel bestuurlijke ervaring. In die laatste categorie benoemde hij deze week de vrouw van Senaatsfractievoorzitter Mitch McConnell, Elaine Chao, tot minister van Transport. Mitt Romney, de voormalige presidentskandidaat, is in de race om minister van Buitenlandse Zaken te worden.

Door al deze benoemingen is een bezorgde vleugel in de Republikeinse Partij gekalmeerd: de zakenconservatieven, tegen wie Trump zich in de campagne keerde. Het verklaart het geringe verzet in de partij tegen Trump. Zolang Trump de belangen van die conservatieven dient, een kleine overheid, lage belastingen: ruim baan voor het bedrijfsleven, zullen zij hem steunen. Bijna tegelijk met de benoeming van Mnuchin maakte Trumps overgangsteam bekend dat de fabriek Carrier in de staat Indiana afziet van het verplaatsen van duizend banen naar Mexico. Onduidelijk is nog wat de fabriek aan belastingvoordelen heeft gekregen ter compensatie, en hoeveel bemoeienis er is geweest van de president-elect en zijn aanstaande vicepresident Mike Pence, nu nog gouverneur van Indiana. Bovendien lijken er wel degelijk banen naar Mexico te gaan, alleen minder dan voorheen gepland. Het zijn succesjes die Trump goed kan gebruiken om zijn kiezers tevreden te houden. Om diezelfde reden kondigde Trump aan dat hij zich „volledig” uit zijn zakenimperium terugtrekt. Hij maakte het bekend op zijn karakteristieke wijze: via Twitter.

Trump noemt de stap „optisch belangrijk, om op geen enkele manier een belangenconflict met mijn bedrijven te hebben”. Hoe dit geregeld gaat worden, maakte Trump niet duidelijk. Al eerder heeft hij gezegd dat hij zijn zakenimperium door zijn kinderen zal laten beheren. Van een ontvlechting tussen Trumps politieke en zakelijke belangen is dan geen sprake, omdat zijn kinderen ook zijn vertrouwelingen zijn. Bovendien: nog altijd maakt Trump zijn belastingaangiftes niet openbaar. Maar Trump verstaat de kunst om met symboliek de aandacht van grote kwesties af te leiden.