Recensie

Vaiana is verrukkelijk èn verrassend actueel

Vaiana is niet op zoek naar een prins. De avontuurlijke Polynesische prinses redt zelf haar volk van de ondergang. ●●●●

Beeld Disney

Frozen leek in 2013 nog een niet te evenaren triomf. Het voorbeeldige tekenfilmsprookje over de beproefde zussenliefde in een bevroren koninkrijk bracht Disney na jaren kwakkelen met stip terug aan de animatietop. Maar met Moana (Nederlandse titel Vaiana) zet de studio toch weer een nieuwe stap. En gezien de hardnekkig conservatieve conventie van de prinsessenfilm: een flinke. Vaiana is sfeervoller, warmbloediger, swingender, geestiger, en, voor zover dat opgaat: geloofwaardiger dan zijn voorganger.

Dat is om te beginnen te danken aan het decor, een tropisch eiland met fleurige bloemen, hagelwit strand en wiegende palmbomen, steevast badend in het warm-oranje strijklicht van de ondergaande zon. Op dit kleine Polynesische eilandje leeft de bescheiden bevolking in perfecte harmonie met de natuur. De azuurblauwe zee vormt een natuurlijke begrenzing van hun leefwereld. Maar er is er eentje die droomt van verre reizen.

Disneyprinsessen komen steeds beter voor zichzelf op. NRC legde 13 prinsessen langs de feministische meetlat. Bekijk ook de video:

Al van kleins af aan wordt Vaiana onverklaarbaar aangetrokken door dat diepe blauw, en wat er mogelijk voorbij ligt. Voor haar vader, het dorpshoofd, is haar avontuurlijke neiging een bron van frustratie. Het lijkt dus beter om die vreemde drang dan maar te beteugelen. Maar als een ecologische catastrofe het voortbestaan van haar volk bedreigt, ontdekt Vaiana de oorsprong van haar nautische instinct, en gaat ze op zoek naar de mysterieuze halfgod Maui, die volgens de overlevering de redding kan betekenen.

Lees verder na de trailer

Deze Maui is de tweede grote troef van Vaiana. Formaat Volkswagenbusje, en met een nóg groter ego maar ook een geweten-tegen-wil-en-dank, is hij even onuitstaanbaar als hartverwarmend. Maui leert Vaiana allerlei handigs, zoals zeilen en vechten, maar waar het op durf en zelfvertrouwen aankomt is zij evident zijn meerdere. Samen ontmoeten ze een keur aan kleurrijke slechteriken, zoals de Kakamora, een legertje kwaadaardige kokosnootpiraatjes, de zelfingenomen glamrock-krab Tamatoa, die in David Bowie-stijl zijn liefde voor bijoux bezingt, en een angstaanjagend lavamonster, van wie Vaiana leert dat begrip haar verder brengt dan agressie.

Het slot van Vaiana mag een tikje te zuurstokzoet zijn, een innovatie wacht daar wel – hier doemt géén prins aan de horizon. Niet de liefde vormt Vaiana’s levensvervulling, maar zelfrealisatie - in harmonie met de planeet en met begrip voor anderen, ook als die vreemd en beangstigend lijken. Het maakt Vaiana naast verrukkelijk ook verrassend actueel.