Column

Toch maar even Aboutaleb bellen?

De PvdA benadrukte het belang van de leiderschapsstrijd, schrijft Tom-Jan Meeus, maar in feite doen de twee kandidaat-leiders precies wat Aboutaleb dit voorjaar verweten werd: strijd ontlopen.

Foto Bart Maat/ANP

Soms moet je even terugkijken om de dubbelzinnigheid van de werkelijkheid vast te stellen. Vlak voor het zomerreces zei Ahmed Aboutaleb tegen RTL Nieuws dat hij niet meedeed aan de strijd om het PvdA-leiderschap. Afgaande op talrijke peilingen is Aboutaleb de populairste politicus van het land.

Dus nu we het tijdperk van de identiteitspolitiek betreden lijkt deze gematigde moslim van Marokkaanse afkomst de best denkbare reclame voor sociaal-democraten: voor een dubbeltje geboren, toch een kwartje geworden.

In andere partijen, en andere landen, zouden ze zo iemand smeken er nog eens over na te denken. Maar dit is Nederland, en dit gaat om de PvdA, dus de uitspraak van Aboutaleb werd voor kennisgeving aangenomen: zijn we daar ook weer vanaf.

Eerder zei Aboutaleb in Nieuwsuur dat hij deelname aan de leiderschapsstrijd voor mogelijk hield. Hij vertelde erbij dat hij Samsom, de zittende leider, niet wilde uitdagen. Aboutaleb redeneerde: ik heb Samsom altijd gesteund, dus kan ik hem niet alsnog tot aftreden dwingen.

Maar in de PvdA-leiding, waar ze graag andermans tactiek duiden, hadden ze een minder warme verklaring voor Aboutalebs opstelling. Aboutaleb eiste in feite dat Samsom plaats voor hem maakte, zeiden ze tegen elkaar, zodat hij zonder interne leiderschapsstrijd partijleider werd. Zo waren ze niet getrouwd.

Intussen benadrukte de PvdA het belang van die leiderschapsstrijd. De partij zou met een intern gevecht zichzelf weer op de kaart zetten. De partij zou nieuwe energie uitstralen en enthousiasme kweken, en de stijgende lijn in de peilingen terugvinden.

Ik kan me voorstellen dat u het even gemist heeft, maar de strijd is bijna alweer voorbij. Er zijn drie ledendebatten geweest, en afgezien van kritiek van Asscher op Samsom slaagden de kandidaten er amper in buiten het eigen kringetje belangstelling te wekken: de peilingen laten een daling voor de PvdA zien. Samsom wil vooral vrienden met Asscher zijn. Asscher haalt zijn neus op voor televisiedebatten. Nogal ontluisterend allemaal: blijkbaar wint hun angst voor reputatieverlies het van het PvdA-belang voor meer reuring.

In feite doen de twee kandidaat-leiders precies wat Aboutaleb dit voorjaar verweten werd: strijd ontlopen. Misschien moeten ze dan maar consequent zijn en zeggen: laten we alsnog plaatsmaken voor de Rotterdamse burgemeester. Of misschien moet de partij dit afdwingen. Dan is al het gevaar voor verder reputatieverlies voor Asscher en Samsom verdwenen – en heeft die PvdA alsnog kans echt reuring te veroorzaken.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Jutta Chorus.