Onnatuurlijke sterfgevallen

Aantal moorden in Nederland mogelijk groter dan officieel wordt vastgesteld

Er worden mogelijk meer moorden gepleegd in Nederland dan er worden opgemerkt. In 2015 zou het zijn gegaan om 20 à 25 meer onnatuurlijke sterfgevallen die „gemist” zijn, omdat er geen autopsie is uitgevoerd. Dat is een van de conclusies in een onderzoek van het Nederlands Forensisch Instituut (NFI), dat dinsdag aan de Tweede Kamer is gepresenteerd.

Hoe weet het NFI dat er onnatuurlijke sterfgevallen gemist zijn, wanneer die onopgemerkt bleven? Dat blijkt uit een berekening. Het NFI onderzoekt lijken die de politie na lijkschouwing instuurt voor autopsie, als een onnatuurlijke doodsoorzaak overduidelijk is, of als daarvan een vermoeden bestaat. In 2015 was het aantal ingezonden ‘twijfelgevallen’ veel kleiner dan in 2005 – waarom is onduidelijk, mogelijk was er geen vermoeden van een strafbaar feit. Toch bleef het aantal keren dat de sectie ‘raak’ was en er uit de autopsie een onnatuurlijke dood bleek, percentueel gelijk. Daar zit iets scheef, redeneert het NFI, want het afgenomen aantal moorden in Nederland kan die daling niet geheel verklaren. Als pas autopsie plaatsvindt bij ‘duidelijker’ sterfgevallen en het totale aantal sterfgevallen niet verandert, zou je verwachten dat er verhoudingsgewijs meer onnatuurlijke sterfgevallen ontdekt moeten worden.

Het Nederlandse systeem bepaalt dat er pas autopsie komt als er aanwijzingen zijn voor een strafbaar feit. Het NFI-onderzoek pleit voor een verkenning van het Engelse systeem, waarbij sectie plaatsvindt op álle lijken waarvan de doodsoorzaak niet zeker is. In Nederland blijft inwendig onderzoek, naar bijvoorbeeld vergiftiging, vaker achterwege. Ook zijn er „niet of nauwelijks” kwaliteitseisen waaraan de lijkschouwing moet voldoen.

Minister Van der Steur (Justitie, VVD) schreef in een reactie aan de Kamer dat hij de kwaliteitsnormen opnieuw zal bepalen en dat hij een taskforce van deskundigen instelt. Die moet onderzoeken of er structureel fouten gemaakt worden.