Mini-enquête naar Panama Papers pas na de verkiezingen

Door de aanstaande verkiezingscampagne is het onhaalbaar om nog voor eind februari met de ondervraging van start te gaan.

Foto ANP / Bart Maat

Na maandenlang gesteggel tussen verschillende partijen is de Tweede Kamer woensdagmiddag akkoord gegaan met de installatie van een onderzoekscommissie naar onthullingen van de Panama Papers. De Parlementaire ondervragingscommissie fiscale constructies gaat de rol onderzoeken die de Nederlandse financiële sector speelt bij internationale belastingconstructies.

Vermoedelijk zal de eerste ‘parlementaire ondervraging’ – een nieuw instrument om met een versnelde procedure getuigen verplicht en onder ede te kunnen horen – pas na de Tweede Kamerverkiezingen van 15 maart gaan plaatsvinden. Wie bij dit openbare verhoor niet de waarheid spreekt kan worden vervolgd voor meineed.

Nadat een krappe Kamermeerderheid in oktober voor deze ‘mini-enquête’ had gestemd, kwam de samenstelling van de commissie maar niet van de grond. De drie initiatiefnemers, PvdA, SP en GroenLinks, wilden een zo breed mogelijke commissie maar de meeste partijen wilden niet meedoen. Uiteindelijk sloten alleen de ChristenUnie en D66 zich erbij aan.

Omdat de meeste partijen nu druk zijn met hun verkiezingsprogramma’s en straks met de campagne is het praktisch onhaalbaar om nog voor eind februari met de ondervraging van start te gaan. Dat is vooral zuur voor Arnold Merkies van de SP, omdat hij na de verkiezingen niet in de Kamer terugkeert.

‘Balen dat rechts dit zo lang getraineerd heeft’

Merkies is blij dat de onderzoekcommissie ,,eindelijk” aan de slag kan. ,,Maar ik baal er enorm van dat rechts dit proces zo lang getraineerd heeft. De VVD voorop, maar eigenlijk ook het CDA en D66.” Om regeringspartij VVD mee te krijgen hadden de drie linkse partijen Pieter Duisenberg gepolst om voorzitter te worden, maar zijn partij bleef weigeren om überhaupt aan de commissie deel te nemen.

PvdA’er Ed Groot is de beoogd voorzitter van de ondervragingscommissie, maar ook zijn politiek toekomst is nog ongewis. De PvdA zal de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen pas eind december bekend maken.

Het onderzoek zal zich richten op de Nederlandse trustsector en fiscaal adviseurs van particuliere vermogens. Voor het aanvankelijke voorstel om ook multinationals die gebruik maken van belastingconstructies via Nederland kregen de initiatiefnemers geen Kamermeerderheid.